Juice Plus is een netwerkmarketingbedrijf met producten in het assortiment om de gezondheid van mensen te verbeteren. Redelijk recent is daar Omega Blend aan toegevoegd. Dit zijn capsules met de omega 3-, 5-, 6-, 7- en 9-vetzuren, gewonnen uit zaden, vruchten en algen. Is het slikken van deze capsules zinvol?

  • Juice Plus Omega Blend bevat een selectie van 5 verschillende soorten omega-vetzuren (3, 5, 6, 7, 9).
  • Voor de omega 3-vetzuren EPA+DHA kan het slikken van Omega Blend eventueel overwogen worden, hoewel a) het bewijs voor een gunstig effect niet sterk is en b) de eventueel effectieve dosering bijna altijd (veel) hoger is dan dat er in 2 capsules Omega Blend zit.
  • Er is nauwelijks tot geen bewijs dat het slikken van Omega Blend voor de omega 5-, 6-, 7- en 9-vetzuren en ALA gunstig is voor de gezondheid. Er worden soms wel aanwijzingen voor gevonden, maar die zijn gebaseerd op a) dierstudies, b) hogere doseringen dan dat er in 2 capsules Omega Blend zitten of c) studies waarin ze koolhydraten of andere vetzuren hadden vervangen (dus niet gebruikt als supplement).
  • Omega Blend is met €40,25 per maand hoog geprijsd.
  • Verschillende distributeurs van Juice Plus maken op Facebook claims voor Omega Blend die niet zijn toegestaan.

Omega Blend van Juice Plus

Juice Plus Omega Blend is een voedingssupplement met de omega 3-, 5-, 6-, 7- en 9-vetzuren. De oliën worden volgens Juice Plus slechts minimaal bewerkt met als doel de kwaliteit van de voedingsstoffen te behouden. Alle ingrediënten komen van planten of algen (capsule zelf is van tapiocazetmeel) waardoor Omega Blend ook geschikt is voor veganisten. Verder wordt aangegeven dat er geen kleurstoffen en kunstmatige toevoegingen in zitten. De oranje kleur komt van de duindoornolie.

Ieder vetzuur bestaat uit een skelet van koolstofatomen, met twee uiteinden. Aan het ene uiteinde zit een methylgroep (CH3) en aan het andere uiteinde een carboxylgroep (COOH). De kant van de methylgroep wordt ook wel de ‘omega-kant‘ genoemd (omega is de laatste letter van het Griekse alfabet). De benaming ‘omega X‘ bij vetzuren heeft betrekking op de plaats van de eerste dubbele binding tussen twee koolstofatomen, gerekend vanaf de ‘omega-kant’ (zie onderstaande afbeelding voor enkele voorbeelden). Een omega-vetzuur is dus per definitie een onverzadigd vetzuur. Maar een omega-vetzuur is niet per definitie een essentieel vetzuur. Er zijn maar twee essentiële vetzuren die we niet zelf kunnen aanmaken en met de voeding binnen moeten krijgen. Beide zijn het omega-vetzuren: alfa-linoleenzuur (omega 3) en linoleenzuur (omega 6). Alle andere omega-vetzuren zijn niet essentieel.

Ingrediënten Omega Blend

In afnemende hoeveelheid zitten de volgende ingrediënten in Omega Blend:

  • Schizochytrium sp. DHA- en EPA-rijke olie van de micro-alg (met zonnebloemolie met een hoog oliezuurgehalte, extract van rozemarijn, antioxidanten: gemengde tocoferolen, ascorbylpalmitaat).
  • Granaatappelzaadolie (Punica granatum L.) 17 %
  • Glansmiddel: pullulan (E1204)
  • Frambozenzaadolie (Rubus idaeus L.) 11,5 %
  • Duindoornolie (Hippophae rhamnoides L.) 9 %
  • Antiklontermiddel: siliciumdioxide (E551)
  • Saffloerzaadolie met een hoog oliezuurgehalte (Carthamus tinctorius)
  • Tomatenzaadolie (Lycopersicon esculentum Mill.)
  • Olie van sinaasappel (Citrus sinensis L.)
  • Vanille-aroma
  • Antioxidant: extracten van rozemarijn

Twee capsules Omega Blend wegen 1,7 gram (102/120*2) en bevatten:

  • 289 mg granaatappelzaadolie (17%)
  • 196 mg frambozenzaadolie  (11,5%)
  • 153 mg duindoornolie (9%)
  • <153 mg saffloerzadolie (percentage niet vermeld)
  • <<153 mg tomatenzaadolie (percentage niet vermeld)
  • <<<153 mg olie van sinaasappel (percentage niet vermeld)

Voedingswaarde Omega Blend

Omega-vetzurenPer 2 capsules
Totaal aan omega-vetzuren925 mg
Omega 9-vetzuren133 mg
Omega 7-vetzuren51 mg
Omega 6-vetzuren166 mg
Omega 5-vetzuren200 mg
Omega 3-vetzuren375 mg
– waarvan DHA175 mg
– waarvan EPA100 mg
– waarvan ALA50 mg

Hoeveel is dat in vergelijking met voedingsmiddelen waar deze vetzuren in zitten? Voor de omega 5-, 6-, 7- en 9-vetzuren is die vraag niet te beantwoorden omdat de specifieke vetzuren niet vermeld worden. Voor de omega 3-vetzuren is die informatie er wel. In onderstaande tabel is te zien hoeveel EPA, DHA en ALA er in reguliere voedingsmiddelen zit die daar rijk aan zijn [2].

VoedingsmiddelPortiegrootte (gram)EPA (mg)DHA (mg)ALA (mg)
Zalm (gerookt)12056494872
Haring (rauw)80744872112
Sardines (gegrild)655791.15039
Ansjovis (rauw)5023045070
Spinazie (gekookt)10000460
Walnoten (ongezouten)254701.870
Pecannoten (ongezouten)2500238
Pijnboompitten150098
Lijnzaad10001.661
Lijnzaadolie10005.357
Omega Blend2 capsules10017550

Een ander supplement met al deze omega-vetzuren is niet op de markt. Dat maakt Omega Blend uniek. Er zijn wel supplementen met een mix van omega-vetzuren, maar dan blijft het meestal beperkt tot de omega 3-, 6- en 9-vetzuren. Het klinkt interessant om een brede en unieke selectie van omega-vetzuren aan te kunnen bieden, maar wat zijn daarvan de voordelen? Is het zinvol om al die omega-vetzuren te suppleren?

Juice Plus schrijft dat het de “zuiverste omega 3-bron” is. Laten we aannemen dat hiermee de algen worden bedoeld als bron van EPA+DHA. Algen zijn de oorspronkelijke bron van EPA+DHA (vissen bevatten EPA+DHA door de algen die ze eten) en algenolie bevat van nature meer EPA+DHA dan visolie (~30-50% versus 10-35%), maar dat maakt ze niet tot de zuiverste bron in de betekenissen van “zonder toevoegingen“, “schoon” en “niet vermengd“. Met behulp van verschillende technieken (verestering, CO2-extractie) kan de concentratie EPA+DHA in visolie overigens wel verhoogd worden (richting 100%).

Juice Plus schrijft ook dat het “wetenschappelijk bewezen ingrediënten” zijn. Wat er dan precies wetenschappelijk bewezen is, is onduidelijk. De vraag is ook of je überhaupt kunt spreken van “wetenschappelijk bewezen ingrediënten“. Het gaat immers om de de werking van een ingrediënt die wetenschappelijk bewezen kan zijn en niet het ingrediënt zelf. Overigens is er meestal een gebrek aan bewijs dat suppletie van die omega-vetzuren (in de geadviseerde dosering van 2 capsules per dag) de gezondheid kan verbeteren of ondersteunen. Een toelichting:

  • Omega 3: Eicosapentaeenzuur (EPA C20:5 n-3) en docosahexaeenzuur (DHA C22:6 n-3).
    Dit zijn meervoudig onverzadigde vetzuren die uitsluitend in algen en (vette) vis zitten. In Omega Blend is EPA+DHA afkomstig van algen. De adequate inname EPA+DHA is 200 mg/dag. In Nederland krijgen volwassen gemiddeld 163 mg/dag binnen (exclusief supplementen). Met 2 capsules Omega Blend haal je dus de adequate inname van EPA+DHA. Suppletie met Omega Blend is dan te overwegen.

EPA+DHA verhoogt in lichte mate zowel het LDL- als het HDL-cholesterol [3]. De gezondheidsclaim dat EPA+DHA bijdraagt tot de normale werking van het hart is goedgekeurd [4]. Voorwaarde is wel dat erbij moet worden vermeld dat het gunstige effect verkregen wordt bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA+DHA. In 2 capsules Omega Blend zit 275 mg EPA+DHA. Die claim mag dus gebruikt worden, mits het op de juiste manier gecommuniceerd wordt. Het slikken van EPA+DHA (226-5.000 mg/dag) heeft waarschijnlijk geen of weinig effect op het verminderen van hart- en vaatziekten en vroegtijdig overlijden [5, 6]:

“Meta-analysis and sensitivity analyses suggested little or no effect of increasing LCn3 on all-cause mortality (RR 0.98, 95% CI 0.90 to 1.03), cardiovascular mortality (RR 0.95, 95% CI 0.87 to 1.03, cardiovascular events (RR 0.99, 95% CI 0.94 to 1.04), coronary heart disease (CHD) mortality (RR 0.93, 95% CI 0.79 to 1.09, stroke (RR 1.06, 95% CI 0.96 to 1.16) or arrhythmia (RR 0.97, 95% CI 0.90 to 1.05). There was a suggestion that LCn3 reduced CHD events (RR 0.93, 95% CI 0.88 to 0.97); however, this was not maintained in sensitivity analyses – LCn3 probably makes little or no difference to CHD event risk.” [5]

“This meta-analysis demonstrated that omega-3 fatty acids had no significant association with fatal or nonfatal coronary heart disease or any major vascular events. It provides no support for current recommendations for the use of such supplements in people with a history of coronary heart disease.” [6]

Om het in perspectief te plaatsen: In 25 gram gerookte zalm  zit evenveel EPA+DHA als in 2 capsules Omega Blend (275 mg) [2].

  • Omega 3: Alfa-linoleenzuur (ALA) (C18:3 n-3).
    Dit is een essentieel en meervoudig onverzadigd vetzuur en zit onder andere in lijnzaad-, raapzaad- en duindoornolie. De adequate inname is 1 en%. In Nederland krijgen volwassenen gemiddeld 0,7 en% ALA binnen. Omega Blend draagt daar nauwelijks aan bij. Bij een energie-inname van 2.000 kcal, leveren 2 capsules Omega Blend een bijdrage aan ALA van 0,02 en%.

ALA heeft nauwelijks invloed op risicofactoren voor hart- en vaatziekten [7]. Wel zijn er aanwijzingen voor een daling van fibrinogeen en de nuchtere glucosewaarden bij een dosering van ongeveer 9 gram/dag (vergeleken met 1-5 gram/dag) [7]:

“Although ALA supplementation may cause small decreases in fibrinogen concentrations and fasting plasma glucose, most cardiovascular risk markers do not appear to be affected. Further trials are needed, but dietary supplementation with ALA to reduce cardiovascular disease cannot be recommended.”

In 2 capsules Omega Blend zit echter maar 50 mg ALA. De gezondheidsclaim dat ALA bijdraagt tot de instandhouding van normale cholesterolgehalten in het bloed is goedgekeurd [4]. Voorwaarde is wel dat erbij moet worden vermeld dat het gunstige effect verkregen wordt bij een dagelijkse inname van 2 gram ALA. Die claim mag dus niet gebruikt worden. Mogelijk kan ALA (2.000-9.000 mg/dag) het risico op cardiovasculaire incidenten en hartritmestoornissen verlagen, maar het bewijs daarvoor is niet sterk [5]:

“Increasing ALA intake probably makes little or no difference to all-cause mortality (RR 1.01, 95% CI 0.84 to 1.20),cardiovascular mortality (RR 0.96, 95% CI 0.74 to 1.25), and CHD mortality (1.1% to 1.0%, RR 0.95, 95% CI 0.72 to 1.26) and ALA may make little or no difference to CHD events (RR 1.00, 95% CI 0.80 to 1.22). However, increased ALA may slightly reduce risk of cardiovascular events (from 4.8% to 4.7%, RR 0.95, 95% CI 0.83 to 1.07), and probably reduces risk of arrhythmia (3.3% to 2.6%, RR 0.79, 95% CI 0.57 to 1.10). Effects on stroke are unclear.”

“Low-quality evidence suggests ALA may slightly reduce CVD event risk, CHD mortality and arrhythmia”

Om het in perspectief te plaatsen: in 1 gram walnoten zit evenveel ALA als in 2 capsules Omega Blend (50 mg) [2].

  • Omega 5: Punicinezuur (C18:3 n-5).
    Dit is een meervoudig onverzadigd vetzuur  (geconjugeerd ALA) en zit met name granaatappelolie, maar ook in de zaden van Trichosanthes kirilowii. Dit vetzuur heeft daaraan ook zijn naam te danken (granaatappel = Punica granatum).

Er worden uiteenlopende gezondheidsvoordelen aan toegeschreven die nagenoeg volledig gebaseerd zijn op dierstudies [8-10]. Er zijn twee 2 dubbelblind gerandomiseerde studies bij mensen gedaan waarin gekeken is naar het effect van granaatappelolie of punicinezuur op onder andere het cholesterolprofiel, de triglyceriden, bloeddruk en ontstekingsmarkers [11-13]. In de ene studie keer kregen de deelnemers (n=30) 28 dagen lang Trichosanthes kirilowii-zaden met 3 gram punicinezuur of zonnebloempitten (controlegroep) [11]. In de andere studie kregen deelnemers met hyperlipidemie (n=51) 28 dagen lang 800 mg granaatappelolie met een punicinezuurpercentage van 72% (576 mg) of placebo [12, 13]. Dat is dus bijna 3 keer meer punicinezuur dan het aantal omega 5-vetzuren in 2 capsules Omega Blend (200 mg). In de eerste studie werd geen effect gevonden op het LDL- en HDL-cholesterol, de triglyceriden en enkele ontstekingsmarkers (CRP, IL-6). In de tweede studie werd een gunstig effect gevonden op de triglyceriden en de verhouding triglyceriden/HDL-cholesterol, maar niet op totaal-, LDL-, oxLDL- en HDL-cholesterol, insuline, HOMA-IR, vetmassa, BMI, bloeddruk en een ontstekingsmarker (TNF-∝) [12, 13]:

“To conclude, the present study found that PSO consumption in hyperlipidaemic subjects did not alter cholesterol and LDLC but did reduce TAG and TAG:HDL-C ratio during 4-week study period. Further studies of larger samples with longer durations need to confirm the effects of PSO and related mechanisms.

Wat verder de effecten van punicinezuur bij mensen zijn en bij welke dosering, is onduidelijk [10]:

“Considering the beneficial aspects of PA in various studies, PSO recommended as a nutraceutical and/or functional ingredient for food products. However, various studies on the bioactive aspect of PA, there are still some ambiguous and/or antithetical studies also. In some studies, the output of PA showed different results in animal models as compared to the human model. There is demand for the PA studies in human models as these kinds of studies are scarce.

Om het in perspectief te plaatsen: het lijkt praktisch onmogelijk om met de normale voeding 200 mg punicinezuur binnen te krijgen.

  • Omega 6: Linolzuur (LA C18:2 n-6).
    Dit is een essentieel en meervoudig onverzadigd vetzuur en zit onder andere zonnebloem-, saffloer-, duindoorn-, tomatenzaad- en frambozenzaadolie. De adequate inname is 2 en%. In Nederland krijgen volwassenen gemiddeld 5,7 en% binnen.

De gezondheidsclaim dat LA bijdraagt tot de instandhouding van normale cholesterolgehalten in het bloed is goedgekeurd [4]. Voorwaarde is wel dat erbij moet worden vermeld dat het gunstige effect verkregen wordt bij een dagelijkse inname van 10 gram LA. Dit is gebaseerd op een meta-analyse waarin koolhydraten isocalorisch (1 en%) zijn vervangen door meervoudig onverzadigde vetzuren (voornamelijk LA) [14]. Het totaal- en LDL-cholesterol en de triglyceriden daalden dan. Wanneer voornamelijk verzadigde- of enkelvoudig onverzadigde vetzuren door omega 6-vetzuren werden vervangen daalde ook het totaal cholesterol, maar niet het LDL- cholesterol en de triglyceriden [15]. Er wordt geen bewijs gevonden dat dit leidt tot een lager risico op cardiovaculaire incidenten, uitgezonderd een hartinfarct [15]:

We found no evidence that increasing omega-6 fats reduces cardiovascular outcomes other than MI, where 53 people may need to increase omega-6 fat intake to prevent 1 person from experiencing MI. Although benefits of omega-6 fats remain to be proven, increasing omega-6 fats may be of benefit in people at high risk of MI. Increased omega-6 fats reduce serum total cholesterol but not other blood fat fractions or adiposity.

De bovenstaande voordelen van LA komen uit studies waarin koolhydraten of andere vetzuren zijn vervangen door omega 6-vetzuren. Dat is wezenlijk anders dan het suppleren van een bescheiden hoeveelheid omega 6-vetzuren zoals met 2 capsules Omega Blend (166 mg). Onduidelijk is wat daarvan het effect is op het cholesterolprofiel en cardiovasculaire incidenten.

Om het in perspectief te plaatsen: in 0,3 ml zonnebloemolie (ca 275 mg) zit evenveel linolzuur (62%) als dat er omega 6-vetzuren zitten in 2 capsules Omega Blend (166 mg) [2].

  • Omega 6: Gamma-linoleenzuur (GLA C18:3 n-6).
    Dit is een meervoudig onverzadigd vetzuur en komt nauwelijks in onze voeding voor. Het zit met name in borage- en teunisbloemolie en in de zaden van zwarte bessen en frambozen.

In het lichaam wordt GLA uit LA gevormd. Het is onduidelijk wat de meerwaarde is van extra GLA voor de gezondheid. De ‘European Food and Safety Authority’ (EFSA) heeft alle ingediende gezondheidsclaims voor GLA afgewezen, waaronder [16]:

“A claim on gamma-linolenic acid and maintenance of normal blood cholesterol concentrations has already been assessed with an unfavourable outcome. The references cited for this claim did not provide any additional evidence to change the outcome of the previous evaluation.”

“A claim on gamma-linolenic acid and maintenance of normal blood pressure has already been assessed with an unfavourable outcome. The references cited for this claim did not provide any additional scientific data which could be used to substantiate the claim.”

“On the basis of the data presented, the Panel concludes that a cause and effect relationship has not been established between the consumption of gamma-linolenic acid and contribution to normal cognitive function.”

Om het in perspectief te plaatsen: het lijkt praktisch niet mogelijk om met de normale voeding 166 mg GLA binnen te krijgen. In 750 gram haring zit evenveel GLA (1% van totaal vet) als dat er omega 6-vetzuren zitten in 2 capsules Omega Blend (166 mg) [2]. Vermoedelijk bestaat een minderheid van de omega 6-vetzuren in Omega Blend uit GLA.

  • Omega 7: Palmitoleïnezuur (C16:1 n-7).
    Dit is een enkelvoudig onverzadigd vetzuur en zit onder andere in macadamia-noten en duindoornolie. In Omega Blend zit duindoornolie als bron van palmitoleïnezuur.

Er worden uiteenlopende gezondheidsvoordelen aan duindoornolie toegeschreven die voornamelijk gebaseerd zijn op in vitro- en dierstudies. Wat de effecten van duindoornolie bij mensen zijn en bij welke dosering, is onduidelijk [17]:

“Sea buckthorn is a unique plant. Its beneficial properties against cardiovascular disorders have been attributed to its high UFA content and range of phytosterols, especially beta-sitosterol. However, its different action on the human organism remain unclear, and further well-controlled, high-quality experiments with human subjects are required to determine the prophylactic and therapeutic doses of sea buckthorn oil for use in clinical studies. Additional studies are also needed to understand the action by which the oil exerts its beneficial properties, i.e. its cardioprotective and anti-cancer activity.” 

Er zijn weinig klinische studies naar palmitoleïnezuur gedaan. Momenteel loopt er een studie naar, maar de dosering ligt daar aanmerkelijk hoger (3.000 mg/dag) dan dat er in 2 capsules Omega Blend zit (51 mg/dag) [18]. Wat de meerwaarde ervan is en bij welke dosering is onduidelijk [19]:

Despite the beneficial effects observed in cell culture and in animal studies, there are insufficient human intervention studies to fully understand the physiological effects of palmitoleic acid. Therefore, more human-based research is needed to identify whether palmitoleic acid meets the promising therapeutic potential suggested by the preclinical research.”

Om het in perspectief te plaatsen: in 5,7 ml olijfolie (ca 5.100 mg) zit evenveel palmitoleïnezuur (1%) als dat er omega 7-vetzuren zitten in 2 capsules Omega Blend (51 mg) [2].

  • Omega 9: Oliezuur (C18:1 n-9).
    Dit is een enkelvoudig onverzadigd vetzuur en zit onder andere in duindoorn-, olijf-, rijst- en tomatenzaadolie en diverse noten. In Omega Blend zit duindoorn- en saffloerolie als bron van oliezuur.

Wanneer verzadigd vet vervangen wordt door oliën rijk aan oliezuur (>70%) daalt over het algemeen het totaal- en LDL-cholesterol, zonder effect op het HDL-cholesterol en de triglyceriden [20]. De gezondheidsclaim dat de vervanging van verzadigde vetten door onverzadigde vetten (bijvoorbeeld oliezuur) bijdraagt bij tot de instandhouding van normale cholesterolgehalten in het bloed is dan ook goedgekeurd [4]. Wanneer oliën rijk aan meervoudig onverzadigd vet (voornamelijk linolzuur) vervangen worden door oliën rijk aan oliezuur wordt er over het algemeen geen significant verschil gevonden in totaal-, LDL-, HDL-cholesterol en triglyceriden.

Van de FDA mag in Amerika de claim gebruikt worden dat oliën rijk aan oliezuur (>70%) het risico op coronaire hartziekten kunnen verlagen [21]:

Supportive but not conclusive scientific evidence suggests that daily consumption of about 1½ tablespoons (20 grams) of oils containing high levels of oleic acid, may reduce the risk of coronary heart disease.”

Voorwaarde is wel dat deze oliën vervangen worden door verzadigd vet en niet tot een hogere energie-inname leiden:

“To achieve this possible benefit, oleic acid-containing oils should replace fats and oils higher in saturated fat and not increase the total number of calories you eat in a day.”

En de hoeveelheid oliezuur die daarvoor nodig is, is ongeveer 15 gram [21]:

“Based on our calculation, the minimum amount of oleic acid necessary to achieve the relevant benefits, when replacing SFA, is about 15 grams per day. Twenty grams of edible oils that contain at least 70% of oleic acid per serving will provide 15 grams oleic acid per RACC.”

De bovenstaande voordelen van oliezuur komen uit studies waarin andere vetzuren zijn vervangen door oliezuurrijke oliën. Dat is wezenlijk anders dan het suppleren van een bescheiden hoeveelheid oliezuur zoals met 2 capsules Omega Blend (max. 166 mg). Onduidelijk is wat daarvan het effect is op het cholesterolprofiel en cardiovasculaire incidenten.

Om het in perspectief te plaatsen: in 0,2 ml olijfolie (ca 175 mg) zit evenveel oliezuur (75%) als dat er omega 9-vetzuren zitten in 2 capsules Omega Blend (133 mg) [2].

Wil je Omega Blend aanschaffen dan kan dat vanaf 4 potten (goed voor 4 maanden). Daarvoor betaal je €153,-, of wanneer je gespreid wilt betalen €40,25 per maand [22]. Dat is hoog geprijsd vergeleken met voedingssupplementen met ‘alleen’ de omega 3-, 6- en 9-vetzuren.

Factsheet van Juice Plus over Omega Blend

Juice Plus heeft een Engelstalige Factsheet waarin de voordelen van Omega Blend genoemd worden [23]. Daarin staat:

“There are over ten thousand medical journal studies that show that omega fatty acids have helped just about every organ in the body stay healthier, especially your brain, eyes, and heart.”

Uit die duizenden studies wordt er in de Factsheet naar 6 studies gelinkt [9, 18, 24-27]. Verwacht mag worden dat dit de kwalitatief betere studies zijn. Opmerkelijk is dat er 2 muizenstudies tussen zitten [24, 25], waarvan er één zelfs geen gunstig effect laat zien [25]. Een korte bespreking van de 6 studies:

De eerste studie is een Nederlandse muizenstudie waarin gekeken is naar het effect van de verhouding LA:ALA (15:1 versus 1:1) op cognitieve stoornissen bij stress vroeg in het leven (oncomfortabele huisvesting) [24]. Omega Blend heeft een verhouding van maximaal 3:1, wat laag is. Een lage verhouding deed het beter. De hoeveelheden LA en LA die de muizen kregen (en het absoluut verschil) was omgerekend naar de mens toe echter vele malen groter dan dat er in 2 capsules Omega Blend zit. Van dag 100 tot 200 kregen de muizen, met een gewicht van zo’n 30 gram, ongeveer 420 mg LA en 420 mg ALA binnen (samenstelling voer 70 mg vet/gram, waarvan ~15% LA en  ~15% ALA; voedselinname ~40 gram/dag). Niet uitgesloten is dat de oorzaak van de gunstige effecten een hogere inname van ALA is (50 versus 420 mg/dag). Het lijkt erop dat knaagdieren dit vetzuur even ‘inefficiënt‘ kunnen omzetten in DHA als mensen, wat een belangrijk vetzuur is voor de ontwikkeling van de hersenen [28, 29]. Onduidelijk is op welke manier deze studie laat zien dat het slikken van Omega Blend gunstig is. Bovendien zijn resultaten uit muizenstudies niet zomaar naar mensen toe te vertalen.

De tweede studie is ook een muizenstudie waarin dit keer gekeken is naar het effect van EPA+DHA op de levensduur [25]. Opmerkelijk dat deze studie wordt aangehaald want er werden geen gunstige effecten  gevonden [25]:

“Could fish oil and its omega-3 fatty acids act as geroprotectors? Probably not. A new study by Strong et al. challenges the role for fish oil supplementation in aging. Using a large cohort of genetically heterogeneous mice in three sites, part of the Interventions Testing Program of the NIA, Strong et al. show that fish oil supplementation at either low or high dosages has no effect on the lifespan of male or female mice. Although it is still possible that fish oil supplementation has health benefits for specific age-related diseases, it does not appear to slow aging or have longevity benefits.”

Opmerkelijk is dat in de Factsheet vlak boven de link staat:

“Studies have shown that people who have the highest blood levels of omegas live healthier, happier, and longer lives than those with the lowest levels.”

De derde studie is een degelijke review uit 2011 waarin gekeken is naar het effect van omega 3-vetzuren op cardiovasculaire incidenten, risicofactoren en achterliggende mechanismen [26]. Daarin wordt geconcludeerd:

In prospective observational studies and adequately powered randomized clinical trials, benefits of n-3 PUFA seem most consistent for coronary heart disease mortality and sudden cardiac death. Potential effects on other cardiovascular outcomes are less-well-established, including conflicting evidence from observational studies and/or randomized trials for effects on nonfatal myocardial infarction, ischemic stroke, atrial fibrillation, recurrent ventricular arrhythmias, and heart failure.”

Maar ook:

Most studies of CHD death in generally healthy populations have evaluated fish consumption, not fish oil supplementation. As described in the preceding text, fish contain several potentially beneficial nutrients not contained in fish oil. Thus, we agree with clinical and policy recommendations that focus on dietary n-3 PUFA from fish consumption rather than from supplements. For individuals who cannot consume sufficient amounts of fish or who consume fish but wish to further supplement their dietary n-3 PUFA consumption, use of fish oil is reasonable.”

Wel geven ze aan het eens te zijn met de Amerikaanse voedingsrichtlijnen om minstens 250 mg EPA+DHA binnen te krijgen (in 2 capsules Omega Blend zit 275 mg EPA+DHA):

“The 2010 U.S. Dietary Guidelines for Americans recommended that individuals at both higher and average CVD risk consume 2 4-oz seafood servings/week, with types of fish selected to provide an average of at least 250 mg/day EPA+DHA (1,750 mg/week) (15) On the basis of the available evidence for prevention of CHD death, we agree with these recommendations.”

Suppletie met EPA+DHA is op basis van het bovenstaande dus te overwegen. Recentere meta-analyses uit 2018 laten echter zien dat het slikken van EPA+DHA waarschijnlijk geen tot weinig effect heeft op verschillende cardiovasculaire eindpunten en vroegtijdig overlijden (zie eerdere beschrijving over EPA+DHA) [5, 6].

De vierde studie is een review over de rol van het omega 5-vetzuur punicinezuur uit granaatappelolie bij de behandeling van diabetes mellitus type II [9]. Daarin staat dat er aanwijzingen zijn voor een gunstig effect, maar ze geven ook aan dat er een gebrek is aan klinische studies bij mensen [9]:

“PA reduces insulin resistance by reducing inflammatory cytokines, modulating glucose homeostasis, and antioxidant properties via acting as a PPARγ agonist. Considering the lack of clinical trials assessing the therapeutic effects of PSO or PA supplementation in diabetic patients as a complementary medicine, it is necessary to design future studies to investigate the potential beneficial effects of PA.”

Onduidelijk is ook wat een effectieve dosering zou moeten zijn. In de drie humane studies die in de review worden genoemd  varieerde de dosering van 800-3.000 mg/dag. In 2 capsules Omega Blend zit 200 mg aan omega 5-vetzuren.

De vijfde studie is een review over de gezondheidsvoordelen van duindoornolie [18]. Daarin staat dat er aanwijzingen zijn voor een gunstig effect, maar ze geven ook aan dat er een gebrek is aan klinische studies bij mensen [18]:

Although the cardioprotective action of the oil on humans is not well known, these properties could be clarified by animal studies and in vitro trials. Therefore, further well-controlled and high-quality studies based on human subjects are required to determine the prophylactic and therapeutic doses of sea buckthorn oil for use in later clinical studies. Further studies are also needed to understand the various beneficial properties of the oil, such as those regarding cancer and cardiac disease, from the mechanistic point of view.”

In de drie humane studies die in de review genoemd worden varieerde de dosering van 2.000-5.000 mg/dag. In 2 capsules Omega Blend zit 153 mg duindoornolie (9% van 1.700 gram).

De zesde studie is een gerandomiseerde, placebogecontroleerde pilot-studie naar het effect van duindoornolie op het verminderen van cardiovasculaire risicofactoren bij deelnemers met hypertensie [27]. Vergeleken met placebo (zonnebloemolie) verminderde in de groep die duindoornolie slikte na 30 dagen het totaal-, LDL- en oxLDL-cholesterol en de systolische bloeddruk. Er is niet gekeken of deze verschillen verklaard konden worden door verschillen in eetpatroon. De studie duurde met 30 dagen relatief kort en bestond uit weinig deelnemers (ca. 30 per groep). In de gebruikte duindoornolie zat 17% ALA (omega 3), 28% LA (omega 6), 26% oliezuur (omega 9) en 5% palmitoleïnezuur (omega 7). De dosering in de studie was 0,75 ml duindoornolie per dag (ca. 700 mg). In 2 capsules Omega Blend zit 153 mg duindoornolie. Meer en beter onderzoek is nodig om de bevindingen van deze pilotstudie te bevestigen of te weerleggen.

Onderzoek op komst naar Omega Blend

Binnenkort start er een studie naar het product Juice Plus Omega Blend waarin circa 80 gezonde deelnemers (20-65 jaar), met suboptimale serum-lipiden (triglyceriden >1,6 mmol/l, HDL <1,0 (mannen), <1,3 mmol/l (vrouwen)) en een omega 3-index van <8% gedurende vier maanden in vier groepen zullen worden gedeeld [30]:

  1. Controlegroep (geen supplementen)
  2. Interventiegroep 1: twee capsules Omega Blend per dag
  3. Interventiegroep 2: vier capsules Omega Blend per dag
  4. Interventiegroep 3: twee capsules Omega Blend per dag + twee capsules Juice Plus groente-, fruit-, en bessenconcentraat

Mensen komen niet in aanmerking om deel te nemen aan de studie wanneer ze meer dan 1 keer in de week vis en 25 gram lijnzaad of walnoten per dag eten of wanneer ze lijnzaad- of walnootolie gebruiken. Voordat de deelnemers met de interventie beginnen volgen ze een wash-out periode  van 4 weken. De primaire uitkomstmaat is de biobeschikbaarheid van de vetzuren, gemeten aan de hand van de omega 3-index. De omega 3-index geeft aan hoeveel procent van het totaal aan vetzuren in het celmembraan van rode bloedcellen uit EPA+DHA bestaat. Dit is een risicofactor voor overlijden aan coronaire hartziekten [31]. De secundaire uitkomstmaat is het effect op de bloedlipiden. Verder wordt er gekeken of er een dosis-responsrelatie is en wat de meerwaarde is van het ernaast slikken van de groente-, fruit- en bessencapsules. Jammer dat de studie niet placebogecontroleerd is. De controlegroep krijgt namelijk helemaal niets, ook geen placebo-capsules. Alleen al het slikken van iets (placebo of niet) kan invloed hebben op het gedrag en mogelijk op de uitkomstmaat.

De studie kent weinig risico’s voor Juice Plus. Er is bijvoorbeeld geen concurrerende interventie meegenomen zoals een visoliesupplement. Ongetwijfeld zullen er gunstige effecten optreden waarover gepubliceerd gaat worden. Het ligt bijvoorbeeld in de lijn der verwachting dat de omega 3-index zal toenemen, in ieder geval in de interventiegroep die 4 capsules per dag krijgt (afhankelijk van de baseline omega 3-index). Dit is namelijk eerder gevonden bij een inname van 500 mg EPA+DHA per dag (ca. 4 capsules Omega Blend) [32]:

Hoe de wash out-periode eruit gaat zien is niet duidelijk, maar wanneer die omega 3-arm is zal de omega 3-index tijdens de interventie eerder stijgen. Wat er met de bloedlipiden zal gebeuren is onduidelijk. Onverzadigde vetzuren verlagen doorgaans het LDL-cholesterol, maar EPA en DHA laten het lichtjes stijgen [2]. De vraag wat de meerwaarde van al die omega-vetzuren is en of een visoliesupplement ook zou volstaan blijft echter onbeantwoord. Naar verwachting is de studie aan het einde van dit jaar afgerond (31 augustus 2019), maar de publicatie zal langer op zich laten wachten.

Helemaal onafhankelijk is de studie niet. De sponsor is het Oostenrijkse onderzoeksbureau GreenBeat van dr. Manfred Lamprecht [33], die ook de hoofdonderzoeker is. Lamprecht is echter ook werkzaam bij Juice Plus  als ‘director clinical research‘, promoot actief Juice Plus (voorbeeld 1, voorbeeld 2 , voorbeeld 3, voorbeeld 4) en heeft (met zijn bedrijf) vaker onderzoek naar Juice Plus gedaan [34]. In de studieregistratie wordt echter alleen de betrokkenheid bij GreenBeat genoemd en niet de betrokkenheid bij Juice Plus.

De promotie van Omega Blend door distributeurs

Sinds de introductie van Omega Blend zijn distributeurs er dolenthousiast over. Dat is een goede eigenschap voor een distributeur, maar je kunt daar ook te ver in gaan. Op Facebook wordt bijvoorbeeld door verschillende distributeurs een post verspreid waarin uiteenlopende claims over de verschillende omega-vetzuren staan die niet zijn toegestaan (zie onderstaande screenshots). Dezelfde post wordt door sommige distributeurs ook via PM gestuurd wanneer je aangeeft er interesse erin in te hebben (“Reageer met “OMEGA” als je meer info wilt of stuur me een berichtje“). Er is vaak een gebrek aan kennis over wat wel en niet geschreven mag worden. Het is natuurlijk lastig om overtredingen voor 100% te voorkomen. Ook niet iedere Juice Plus-distributeur maakt zich daar schuldig aan, maar het is wel een probleem dat al lange tijd speelt bij Juice Plus-distributeurs.

Een toelichting op de screenshots

  • Uitspraken als “helpt bij depressie”, “verminderd de symptomen van ADHD”, “vermindert de symptomen van de menopauze”, “helpt zenuwpijn te verminderen”, “bestrijdt ontstekingen”, “behandelt reumatoïde artritis” en “vermindert hoge bloeddruk” zijn allemaal medische claims die niet zijn toegestaan. Er wordt namelijk de indruk mee gewekt dat Omega Blend een geneesmiddel is wat het niet is. In artikel 5.2 van de ‘Code Aanprijzing Gezondheidsproducten‘ (CAG) staat daarover [35]:

“Gezondheidsproducten zijn per definitie geen geneesmiddelen. Medische indicaties mogen daarom niet worden aangeprezen. Ook de indruk van een geneeskundige werking mag niet worden gewekt. “

  • Voor iedere gezondheidsclaim die gemaakt wordt moet duidelijk zijn op welke voedingsstof die gebaseerd is. In de Facebook-postings is dat niet duidelijk. Je hebt namelijk verschillende soorten vetzuren binnen een omega-groep. Zijn de claims voor omega 3 gekoppeld aan EPA, DHA of ALA? En zijn de claims voor omega 6 gekoppeld aan LA of GLA?
  • Er staan gezondheidsclaims tussen die niet zijn goedgekeurd en daarom niet gebruikt mogen worden. Bijvoorbeeld dat omega 6-vetzuren de botgezondheid ondersteunen, dat omega 7-vetzuren helpen bij gewichtsverlies en dat omega 9-vetzuren zorgen voor een gezondere bloedsuikerspiegel. Voor GLA (omega 6-vetzuur) is de claim dat het de botgezondheid ondersteund wel ter beoordeling ingediend, maar negatief beoordeeld door de EFSA [36]:

“On the basis of the data presented, the Panel concludes that a cause and effect relationship has not been established between the consumption of gamma-linolenic acid and maintenance of normal bone.”

  • Voor het omega 3-vetzuur DHA is de gezondheidsclaim goedgekeurd dat het bijdraagt aan de normale ontwikkeling van de foetus en zuigeling wanneer borstvoeding gegeven wordt [4, 37]. Er zit echter te weinig DHA in 2 capsules Omega Blend om die claim te mogen gebruiken. Dat geldt overigens ook voor de tekst op de website van de Juice Plus Company zelf. Daar staat [38]:

DHA draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen en van de normale hersenfunctie. Het gunstige effect wordt verkregen bij een  dagelijkse inname van 250 mg DHA”.

Dat klopt inderdaad [4], maar in 2 capsules Omega Blend zit maar 175 mg DHA [1]. Op deze manier zou je overal wel gezondheidsclaims op kunnen zetten.

  • Dit artikel, inclusief de screenshots, is voor wederhoor naar Juice Plus gestuurd. Het is vervolgens gelezen, maar er is door juice Plus niet gevraagd naar de namen van de distributeurs. Depostings staan ook nog steeds online (d.d. 28 mei 2019). Dit duidt niet op een pro-actieve houding van juice Plus om overtredingen aan te pakken, terwijl ze worden aangereikt.

  1. https://www.juiceplus.com/content/dam/juiceplus/Europe/ingredients/web_label_omegablend.pdf#nameddest=nl Geraadpleegd: 28 mei 2019
  2. https://nevo-online.rivm.nl/ Geraadpleegd: 10 mei 2019
  3. Balk EM, Lichtenstein AH, Chung M, Kupelnick B, Chew P, Lau J. Effects of omega-3 fatty acids on serum markers of cardiovascular disease risk: a systematic review. Atherosclerosis. 2006 Nov;189(1):19-30.
  4. https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:136:0001:0040:NL:PDF Geraadpleegd: 28 mei 2019
  5. Aung T, Halsey J, Kromhout D, Gerstein HC, Marchioli R, Tavazzi L, Geleijnse JM, Rauch B, Ness A, Galan P, Chew EY, Bosch J, Collins R, Lewington S, Armitage J, Clarke R; Omega-3 Treatment Trialists’ Collaboration. Associations of Omega-3 Fatty Acid Supplement Use With Cardiovascular Disease Risks: Meta-analysis of 10 Trials Involving 77 917 Individuals. JAMA Cardiol. 2018 Mar 1;3(3):225-234.
  6. Abdelhamid AS, Brown TJ, Brainard JS, Biswas P, Thorpe GC, Moore HJ, Deane KH, AlAbdulghafoor FK, Summerbell CD, Worthington HV, Song F, Hooper L. Omega-3 fatty acids for the primary and secondary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database Syst Rev. 2018 Nov 30;11:CD003177.
  7. Wendland E, Farmer A, Glasziou P, Neil A. Effect of alpha linolenic acid on cardiovascular risk markers: a systematic review. Heart. 2006 Feb;92(2):166-9.
  8. Boroushaki MT, Hamid Mollazadeh H, Afshari AR. Pomegranate seed oil: A comprehensive review on its therapeutic effects. IJPSR, 2016; Vol. 7(2): 1000-13.
  9. Khajebishak Y, Payahoo L, Alivand M, Alipour B. Punicic acid: A potential compound of pomegranate seed oil in Type 2 diabetes mellitus management. J Cell Physiol. 2019 Mar;234(3):2112-2120.
  10. Shabbir MA, Khan MR, Saeed M, Pasha I, Khalil AA, Siraj N. Punicic acid: A striking health substance to combat metabolic syndromes in humans. Lipids Health Dis. 2017 May 30;16(1):99.
  11. Yuan G, Sinclair AJ, Xu C, Li D. Incorporation and metabolism of punicic acid in healthy young humans. Mol Nutr Food Res. 2009 Oct;53(10):1336-42.
  12. Mirmiran P, Fazeli MR, Asghari G, Shafiee A, Azizi F. Effect of pomegranate seed oil on hyperlipidaemic subjects: a double-blind placebo-controlled clinical trial. Br J Nutr. 2010 Aug;104(3):402-6.
  13. Asghari G, Sheikholeslami S, Mirmiran P, Chary A, Hedayati M, Shafiee A, Azizi F. Effect of pomegranate seed oil on serum TNF-α level in dyslipidemic patients. Int J Food Sci Nutr. 2012 May;63(3):368-71.
  14. Mensink RP, Zock PL, Kester AD, Katan MB. Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials. Am J Clin Nutr. 2003 May;77(5):1146-55.
  15. Hooper L, Al-Khudairy L, Abdelhamid AS, Rees K, Brainard JS, Brown TJ, Ajabnoor SM, O’Brien AT, Winstanley LE, Donaldson DH, Song F, Deane KH. Omega-6 fats for the primary and secondary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database Syst Rev. 2018 Nov 29;11:CD011094.
  16. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA); Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to gamma-linolenic acid (GLA) and maintenance of normal blood LDL-cholesterol concentrations (ID 2661, 4452, 4453), maintenance of normal blood pressure (ID 2662), reduction of menstrual discomfort (ID 495, 640, 1773, 1775), contribution to normal cognitive function (ID 1770), maintenance of the barrier function of the skin (ID 499, 591, 639, 676, 1554, 2003, 2065), ―function of the cell membrane‖ (ID 1769), maintenance of normal structure, elasticity and appearance of the skin (ID 2660, 4296), and ―anti-inflammatory properties‖ (ID 4454) pursuant to Article 13(1) of Regulation (EC) No 1924/2006. EFSA Journal 2011;9(4):2059. [27 pp.].
  17. Olas B. The beneficial health aspects of sea buckthorn (Elaeagnus rhamnoides (L.) A.Nelson) oil. J Ethnopharmacol. 2018 Mar 1;213:183-190.
  18. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT03372733 Geraadpleegd: 28 mei 2019
  19. de Souza CO, Vannice GK, Rosa Neto JC, Calder PC. Is Palmitoleic Acid a Plausible Nonpharmacological Strategy to Prevent or Control Chronic Metabolic and Inflammatory Disorders? Mol Nutr Food Res. 2018 Jan;62(1).
  20. Huth PJ, Fulgoni VL 3rd, Larson BT. A systematic review of high-oleic vegetable oil substitutions for other fats and oils on cardiovascular disease risk factors: implications for novel high-oleic soybean oils. Adv Nutr. 2015 Nov 13;6(6):674-93.
  21. https://www.fda.gov/media/118199/download Geraadpleegd: 28 mei 2019
  22. https://www.juiceplus.com/nl/nl/shop/capsules/omega-blends Geraadpleegd: 28 mei 2019
  23. https://www.overvoedingengezondheid.nl/wp-content/uploads/2019/05/Omega-Fact-Sheet.pdf
  24. Yam KY, Schipper L, Reemst K, Ruigrok SR, Abbink MR, Hoeijmakers L, Naninck EFG, Zarekiani P, Oosting A, Van der Beek EM, Lucassen PJ, Korosi A. Increasing availability of ω-3 fatty acid in the early-life diet prevents the early-life stress-induced cognitive impairments without affecting metabolic alterations. FASEB J. 2019 Apr;33(4):5729-5740.
  25. de Magalhães JP, Müller M, Rainger GE, Steegenga W. Fish oil supplements, longevity and aging. Aging (Albany NY). 2016 Aug;8(8):1578-82.
  26. Mozaffarian D, Wu JH. Omega-3 fatty acids and cardiovascular disease: effects on risk factors, molecular pathways, and clinical events. J Am Coll Cardiol. 2011 Nov 8;58(20):2047-67.
  27. Vashishtha V, Barhwal K, Kumar A, Hota SK, Chaurasia OP, Kumar B. Effect of seabuckthorn seed oil in reducing cardiovascular risk factors: A longitudinal controlled trial on hypertensive subjects. Clin Nutr. 2017 Oct;36(5):1231-1238.
  28. Domenichiello AF, Kitson AP, Bazinet RP. Is docosahexaenoic acid synthesis from α-linolenic acid sufficient to supply the adult brain? Prog Lipid Res. 2015 Jul;59:54-66.
  29. Domenichiello AF, Chen CT, Trepanier MO, Stavro PM, Bazinet RP. Whole body synthesis rates of DHA from α-linolenic acid are greater than brain DHA accretion and uptake rates in adult rats. J Lipid Res. 2014 Jan;55(1):62-74.
  30. https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT03348553 Geraadpleegd: 28 mei 2019
  31. Harris WS, Del Gobbo L, Tintle NL. The Omega-3 Index and relative risk for coronary heart disease mortality: Estimation from 10cohort studies. Atherosclerosis. 2017 Jul;262:51-54.
  32. Harris WS, Von Schacky C. The Omega-3 Index: a new risk factor for death from coronary heart disease? Prev Med. 2004 Jul;39(1):212-20.
  33. http://www.greenbeat.at/en/team.html Geraadpleegd: 28 mei 2019
  34. Bradáč E, Gresser U. Effects and side-effects of fruit-, vegetable- and berry-powder in case of JuicePlus+®. The Internet Journal of Nutrition and Wellness. ISSN: 1937-8297. 2013 Volume 12 Number 1.
  35. https://www.keuringsraad.nl/keuringsraad.nl/media/KoagKag/Downloads/CAG-2019.pdf Geraadpleegd: 28 mei 2019
  36. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA); Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to gamma-linolenic acid and maintenance of joints (ID 494, 637, 1774, 2098), weight maintenance following weight loss (ID 496), maintenance of peripheral blood flow (ID 638), maintenance of normal blood pressure (ID 1771), maintenance of normal blood cholesterol concentrations (ID 1771) and maintenance of bone (ID 1774) pursuant to Article 13(1) of Regulation (EC) No 1924/2006. EFSA Journal 2010; 8(2):1477. [21 pp.].
  37. Scientific Opinion of the Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies on a request from Merck Selbstmedikation GmbH on DHA and support of the cognitive development of the unborn child and breastfed infant. The EFSA Journal (2009) 1007, 1-14.
  38. https://www.juiceplus.com/nl/nl/products/omega-blend Geraadpleegd: 28 mei 2019