Mixed Nuts

Noten staan samen met groenten, fruit en vis in het rijtje van gezonde voedingsmiddelen. Niet opmerkelijk want studies laten zien dat noten beschermen tegen hart- en vaatziekten
[1, 2]. Een mogelijke verklaring voor dit gunstige effect is dat noten de bloeddruk verlagen. Recent is er een meta-analyse gepubliceerd met gerandomiseerde studies die dit heeft onderzocht. Hebben noten een effect op de bloeddruk?

Voeding en bloeddruk

Een hoge bloeddruk is één van de voornaamste oorzaken van hart- en vaatziekten en sterfgevallen [3, 4]. Hoewel er effectieve medicijnen zijn om een hoge bloeddruk te behandelen blijft preventie het beste medicijn. Voeding kan hierbij een belangrijke rol spelen [5]. Voorbeelden hiervan zijn de DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) voedingswijze en het Mediterraanse voedingspatroon [6, 7]. Het is niet mogelijk om één voedingsmiddel aan te wijzen dat voor het effect verantwoordelijk is. Voedingsmiddelen met een hoge nutriëntdichtheid, waaronder noten, maken echter vaak deel uit van deze voedingen. Hebben noten een aandeel?

Onderzoek naar noten en bloeddruk

Observationele onderzoeken laten zien dat de consumptie van noten gepaard gaat met een lagere bloeddruk [8, 9]. Bij gerandomiseerde onderzoeken zijn de resultaten minder consistent. Daarom is er recent een meta-analyse gepubliceerd waarin gekeken is naar het effect van noten, pinda’s en sojanoten op de bloeddruk [10].

Een recente meta-analyse

Voor de meta-analyse kwamen alleen gerandomiseerde studies in aanmerking die zijn gedaan met volwassenen (≥ 18 jaar) en langer duurde dan twee weken. Studies vielen af wanneer de bloeddruk niet de primaire uitkomstmaat was en waarbij de controlegroep gebruik maakte van oliën als olijfolie en lijnzaadolie (het effect van noten zou daardoor gemaskeerd kunnen worden). Als interventie kwamen in aanmerking:

  • Amandelen
  • Cashewnoten
  • Hazelnoten
  • Macadamianoten
  • Peceannoten
  • Pistaches
  • Walnoten
  • Notenmix
  • Pinda’s (peulvrucht)
  • Sojanoten* (peulvrucht)

Resultaten

Kenmerken meta-analyse

Totaal aantal studies

      Studies naar amandelen

      Studies naar pistachenoten

      Studies naar walnoten

      Studies naar notenmix

      Studies naar pinda’s

      Studies naar sojanoten

 

215

3

6

3

2

2

Land waarin de studie is uitgevoerd                       

      Amerika

      Iran

      Spanje

      Canada 

      China

      Japan

      Turkije

      Zuid-Afrika

      Zweden

 

7

3

3

2

2

1

1

1

1

Studie-design                       

      Crossover

      Parallel

 

12

9

Totaal aantal deelnemers1.652
Leeftijd deelnemers (jaren)18-86
Studieduur (weken)2-16
Portiegrootte van de noten (gram)30-108

Effecten op de systolische bloeddruk

  • Een analyse van alle studies samen laat niet zien dat noten de systolische bloeddruk verlagen (MD: -0.91; 95% CI: -2.18, 0.36).
  • Een analyse van studies zonder deelnemers met diabetes mellitus type II laat zien dat noten de systolische bloeddruk verlagen (MD: -1.29; 95% CI: -2.35, -0.22).
  • Een subanalyse met vier studies laat zien dat alleen pistachenoten de systolische bloeddruk wel verlagen (MD: -1.82; 95% CI: -2.97, -0.67).
  • Walnoten, amandelen, pinda’s, sojanoten en notenmix hebben afzonderlijk geen effect op de systolische bloeddruk.

Effecten  op de diastolische bloeddruk

  • Een analyse van alle studies samen laat niet zien dat noten de systolische bloeddruk verlagen (MD: 0.21; 95% CI: -0.54, 0.97).
  • Een analyse van studies zonder deelnemers met diabetes mellitus type II laat niet zien dat noten de diastolische bloeddruk verlagen (MD: 0.17; 95% CI: -0.58, 0.92).
  • Een subanalyse laat zien dat alleen pistachenoten (MD: -0.80; 95% CI: -1.43, 20.17) en een notenmix (MD: -1.19; 95% CI: -2.35) de diastolische bloeddruk wel verlagen. Beide subanalyses bevatten vier studies.
  • Walnoten, amandelen, pinda’s en sojanoten hebben afzonderlijk geen effect op de systolische bloeddruk.

Opmerkingen

  • Sojanoten hebben een andere voedingssamenstelling dan noten en pinda’s. Ze bevatten meer koolhydraten en eiwitten, maar minder plantaardige onverzadigde vetten. Een analyse waarin de studies met sojanoten eruit zijn gelaten laat echter geen verschil in uitkomst zien.
  • De auteurs schrijven:

“Our results are in agreement with various recent systematic reviews and meta-analyses that showed that nut consumption is inversely associated with the incidence of several diseases related to BP, such as hypertension (11, 12) and ischemic heart disease (12-14), and with all-cause mortality (13).”

Die uitspraak doet vreemd aan. Deze meta-analyse heeft a) niet gekeken naar het optreden van ziekten waarbij een hoge bloeddruk een rol speelt en b) overall geen invers verband gevonden (alleen in enkele subanalyses).

  • De auteurs schrijven:

“However, the antihypertensive effect of nuts probably depends on non–fatty acid compounds such as dietary fiber, plant proteins, antioxidants, and bioactive substances such as flavonoids or phytosterols, vitamins, and minerals (mainly potassium and magnesium (15).”

Opmerkelijk, omdat deze meta-analyse overall geen bloeddrukverlagend effect laat zien.

  • In de meta-analyse ontbreken zes studies (16-21) omdat essentiële informatie ontbrak. Twee studies hiervan waarin gekeken is naar pistachenoten vonden geen effect op de bloeddruk [18, 21]. Een studie waarin gekeken is naar walnoten vond ook geen effect op de bloeddruk [20]. Een andere studie vond wel een effect van walnoten op de diastolische bloeddruk, maar niet op de systolische bloeddruk [17]. Een studie waarin gekeken is naar notenmix vond ook een effect [19], en een andere studie geeft geen informatie over veranderingen van de bloeddruk [16].
  • De studies kende een grote heterogeniteit door verschillen in studieduur, leeftijd van de deelnemers, ziekte, medicijngebruik, consumptiehoeveelheden, aantal deelnemers en het advies dat de deelnemers kregen.
  • In sommige studies waren de noten geroosterd. In één studie waren de noten gezouten, hoewel de natrium-inname tussen de interventiegroep en de controlegroep niet verschilde (22).
  • Een aantal studies met een crossover design hadden geen ‘run-in’ of ‘wash-out’ periode, of hebben die niet gerapporteerd.

Samenvattend

Deze meta-analyse laat zien dat noten overall de bloeddruk niet verlagen. Een subanalyse met deelnemers zonder diabetes mellitus type II laat zien dat noten de systolische bloeddruk wel verlagen, maar niet de diastolische bloeddruk.
Een andere subanalyse laat zien dat pistachenoten zowel de systolische- als diastolische bloeddruk verlagen, terwijl een notenmix alleen de diastolische bloeddruk verlaagt. Opgemerkt moet worden dat twee studies waarin geen effect is gevonden van pistachenoten op de bloeddruk niet in de meta-analyse zijn meegenomen [18, 21].


*Soja-noten zijn geweekte sojabonen die vervolgens gebakken Sojanotenworden tot ze een goudbruine kleur hebben.

 

 

Referenties

  1. Luo C, Zhang Y, Ding Y, Shan Z, Chen S, Yu M, Hu FB, Liu L. Nut consumption and risk of type 2 diabetes, cardiovascular disease, and all-cause mortality: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2014 Jul;100(1):256-69.
  2. Afshin A, Micha R, Khatibzadeh S, Mozaffarian D. Consumption of nuts and legumes and risk of incident ischemic heart disease, stroke, and diabetes: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2014 Jul;100(1):278-88.
  3. Jones DW, Hall JE. Seventh report of the Joint National Committee on Prevention, Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure and evidence from new hypertension trials. Hypertension 2004;43:1–3.
  4. Jones WS, Vemulapalli S, Patel MR. Interventional treatment of hypertension: a new paradigm. Curr Cardiol Rep 2013;15:356.
  5. Kokkinos P, Panagiotakos DB, Polychronopoulos E. Dietary influences on blood pressure: the effect of the Mediterranean diet on the prevalence of hypertension. J Clin Hypertens (Greenwich) 2005;7:165–70; quiz 71–2.
  6. Bazzano LA, Green T, Harrison TN, Reynolds K. Dietary approaches to prevent hypertension. Curr Hypertens Rep 2013;15:694–702.
  7. Salehi-Abargouei A, Maghsoudi Z, Shirani F, Azadbakht L. Effects of Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH)-style diet on fatal or nonfatal cardiovascular diseases incidence: a systematic review and meta-analysis on observational prospective studies. Nutrition 2013;29: 611–8.
  8. Martínez-González MA. The SUN cohort study (Seguimiento University of Navarra). Public Health Nutr 2006;9(1A):127–31.
  9. Djoussé L, Rudich T, Gaziano JM. Nut consumption and risk of hypertension in US male physicians. Clin Nutr 2009;28:10–4.
  10. Mohammadifard N, Salehi-Abargouei A, Salas-Salvadó J, Guasch-Ferré M, Humphries K, Sarrafzadegan N. The effect of tree nut, peanut, and soy nut consumption on blood pressure: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled clinical trials. Am J Clin Nutr. 2015 May;101(5):966-82.
  11. Guo K, Zhou Z, Jiang Y, Li W, Li Y. Meta-analysis of prospective studies on the effects of nut consumption on hypertension and type 2 diabetes mellitus. J Diabetes 2015;7(2):202–12.
  12. Zhou D, Yu H, He F, Reilly KH, Zhang J, Li S, Zhang T, Wang B, Ding Y, Xi B. Nut consumption in relation to cardiovascular disease risk and type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Am J Clin Nutr 2014;100:270–7.
  13. Luo C, Zhang Y, Ding Y, Shan Z, Chen S, Yu M, Hu FB, Liu L. Nut consumption and risk of type 2 diabetes, cardiovascular disease, and all-cause mortality: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr 2014;100:256–69.
  14. Afshin A, Micha R, Khatibzadeh S, Mozaffarian D. Consumption of nuts and legumes and risk of incident ischemic heart disease, stroke, and diabetes: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr 2014;100:278–88.
  15. Allen LH. Priority areas for research on the intake, composition, and health effects of tree nuts and peanuts. J Nutr 2008;138(Suppl): 1763S–5S.
  16. Zambón D, Sabate J, Munoz S, Campero B, Casals E, Merlos M, Laguna JC, Ros E. Substituting walnuts for monounsaturated fat improves the serum lipid profile of hypercholesterolemic men and women: a randomized crossover trial. Ann Intern Med 2000;132: 538–46.
  17. West SG, Krick AL, Klein LC, Zhao G, Wojtowicz TF, McGuiness M, Bagshaw DM, Wagner P, Ceballos RM, Holub BJ, et al. Effects of diets high in walnuts and flax oil on hemodynamic responses to stress and vascular endothelial function. J Am Coll Nutr 2010;29: 595–603.
  18. Wang X, Li Z, Liu Y, Lv X, Yang W. Effects of pistachios on body weight in Chinese subjects with metabolic syndrome. Nutr J 2012; 11:20.
  19. Salas-Salvadó J,Fernandez-Ballart J, Ros E, Martinez-Gonzalez MA, Fito M, Estruch R, Corella D, Fiol M, Gómez-Gracia E, Arós F, et al. Effect of a Mediterranean diet supplemented withnutsonmetabolicsyndromestatus:one-yearresultsofthe PREDIMED randomized trial. Arch Intern Med 2008;168: 2449–58.
  20. Sabaté J, Fraser GE, Burke K, Knutsen SF, Bennett H, Lindsted KD. Effects of walnuts on serum lipid levels and blood pressure in normal men. N Engl J Med 1993;328:603–7.
  21. Edwards K, Kwaw I, Matud J, Kurtz I. Effect of pistachio nuts on serum lipid levels in patients with moderate hypercholesterolemia. J Am Coll Nutr 1999;18:229–32.
  22. West SG, Gebauer SK, Kay CD, Bagshaw DM, Savastano DM, Diefenbach C, Kris-Etherton PM. Diets containing pistachios reduce systolic blood pressure and peripheral vascular responses to stress in adults with dyslipidemia. Hypertension 2012;60:58–63.