egg-as-a-cocktail-header

Is het verstandig om aan gezonde mensen 7-14 eieren per week te adviseren? Volgens Tommy Eichelsheim wel. Eieren zouden namelijk goed zijn om af te slanken en om het risico op borstkanker te verkleinen. Wat is daarvan waar en hoe wordt er gereageerd op kritiek?

Ei-advies

Eieren hebben een hoge voedingswaarde en zijn niet geassocieerd met een verhoogd risico op coronaire hartziekten

[1]. Daardoor worden eieren soms volledig vrijgepleit. Het betekent echter niet meteen dat je dus zonder problemen ‘veel’ eieren kunt eten. De consumptie van ≥ 5-7 eieren per week is bijvoorbeeld geassocieerd met een verhoogd risico op diabetes mellitus type II [2, 3]. De Gezondheidsraad concludeert dan ook in de Richtlijnen Goede voeding 2015 [2]:

“Het gebruik van minstens één ei per dag ten opzichte van minder dan één ei per week hangt samen met een ongeveer 40% hoger risico op diabetes mellitus type 2.”

ajcn119933 1..7

Figuur: Dosis-respons relatie tussen eiconsumptie en de incidentie van diabetes mellitus type II [3].

Iedere dag een ei lijkt dus teveel. Het Voedingscentrum geeft aan dat 2-3 eieren per week in een gezonde voeding passen [4]. Wanneer je meer eieren wilt eten dan is hun advies om minder vet vlees, kaas en leverproducten te eten. Vegetariërs kunnen daarom 3-4 eieren per week eten. De hoeveelheid cholesterol in eieren blijft voor het Voedingscentrum een struikelblok. Een gegeven is namelijk dat eieren het LDL-cholesterol een klein beetje verhogen [5]. De vraag is of de hoeveelheid cholesterol een goede reden is om een maximum te stellen aan de hoeveelheid eieren die je per week zou kunnen eten. In dat geval mag verwacht worden dat de consumptie van eieren ook het risico op hart- en vaatziekten verhoogd. Daar is echter geen bewijs voor. De gezondheidsraad concludeert in de Richtlijnen Goede Voeding 2015 [2]:

“Een verband tussen eiconsumptie en het risico op coronaire hartziekten is onwaarschijnlijk.”

“Een verband tussen eiconsumptie en het risico op beroerte is onwaarschijnlijk.”

Tommy Eichelsheim: “Veel eieren eten ‘hell yeah’”

Het advies van Tommy Eichelsheim van ‘Inner Stance‘ Nijmegen wijkt af van dat van het Voedingscentrum. Hij adviseert aan gezonde mensen (maximum) 7-14 eieren per week. Daarnaast geeft hij op Facebook aan dat eieren helpen bij afslanken en bij het verkleinen van het risico op borstkanker. Het verhoogde risico op diabetes mellitus type II wordt niet genoemd.

Eieren en afslanken

De studie waarin gevonden is dat een ontbijt met eieren zou afslanken komt uit 2008 en is gefinancierd door de ‘American Egg Board’ [6]. Dit gunstige effect werd echter alleen gevonden wanneer de deelnemers een energiebeperkt dieet hadden gevolgd (tekort van 1.000 kcal/dag). Zonder caloriebeperking leidde de consumptie van eieren niet tot gewichtsverlies. Onduidelijk is echter of de deelnemers zich wel aan het voorgeschreven energiebeperkte dieet hadden gehouden. Het gewichtsverlies in beide groepen was namelijk erg klein (2,5 versus 1,8 kg) wanneer je weet dat ze 8 weken lang een calorietekort kregen voorgeschreven van 1.000 kcal per dag [7]. Er lijken dus problemen te zijn geweest met de therapietrouw. De onderzoekers geven ook aan dat het gebrek aan begeleiding en ondersteuning tijdens het volgen van het caloriebeperkte dieet voor een matig gewichtsverlies heeft gezorgd. Dat maakt het lastig om de effecten aan de eieren toe te schrijven. Het is niet uitgesloten dat eieren een bijdrage kunnen leveren aan gewichtsverlies (er zijn meer aanwijzingen), maar op dit moment is er onvoldoende overtuigend bewijs om te stellen dat je van eieren afslankt.

Eieren verkleinen het risico op borstkanker

Eieren zouden het risico op borstkanker verkleinen. Dat is opmerkelijk omdat de Gezondheidsraad in de Richtlijnen Goede Voeding concludeert [2]:

“Een verband tussen het gebruik van eieren en het risico op borstkanker is onwaarschijnlijk.”

Een meta-analyse uit 2015 laat zelfs zien dat de consumptie van ≥5  eieren per week is geassocieerd met een licht verhoogd risico op borstkanker en dat dit risico toeneemt bij een consumptie van ≥9 eieren per week [8]. Verder geeft Eichelsheim aan:

“Associaties zegt mijn niet zoveel eerlijk gezegd. En er zijn vele visie’s. Voor mijn telt resultaat / bewijs.”

Een interessante opmerking omdat zijn uitspraak over het verlaagde risico van choline op borstkanker waarschijnlijk is gebaseerd op een case-control studie uit 2008 (ondanks dat er wordt geschreven dat het een studie van dit jaar zou zijn…) [9]. Wat daar gevonden is, is ook een associatie die zelfs minder betrouwbaar is dan een associatie uit prospectieve studies. Bovendien was in de controlegroep slechts 9,5% van de totale choline-inname afkomstig van eieren. De meeste choline kwam van koffie (42,5%). Overigens ben je grotendeels afhankelijk van observationele studies (en dus associaties) wanneer je de relatie tussen voeding en kanker wilt onderzoeken.

Reactie op kritiek

Op zijn post op Facebook zijn kritische reacties gekomen. Deze werden echter snel verwijderd. De reden was:

“Ik wil mijn tijd nuttiger besteden dan aan dit soort zinloze discussies die geen eind kennen.”

Op de vraag of het niet transparanter zou zijn om de reacties op Facebook te laten staan en daar te reageren werd geantwoord:

“Dat is jou mening Rob, ik heb de overweging gemaakt van niet omdat ik zon discussie openbaar niet professioneel vindt staan.”

“Ik ben bereid om verantwoording af te leggen, vandaar dat ik je persoonlijk berichten. Echter zie ik het nut er niet van in om een hele discussie aan te gaan. Wat betreft bewijs, We hebben dit artikel geschreven vanuit onze ervaring / visie.”

Geen bronvermelding

Er wordt gezegd dat ze het artikel zelf geschreven hebben vanuit hun ervaring/visie. De tekst is echter voor een groot deel letterlijk overgenomen van een artikel op de website van Men’s Health [10]. Die bron wordt echter niet vermeld in het artikel.

Referenties

  1. Shin JY, Xun P, Nakamura Y, He K. Egg consumption in relation to risk of cardiovascular disease and diabetes: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2013 Jul;98(1):146-59.
  2. Gezondheidsraad. Eieren – Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015. Den Haag: Gezondheidsraad, 2015; publicatienr. A15/09.
  3. Djoussé L, Khawaja OA, Gaziano JM. Egg consumption and risk of type 2 diabetes: a meta-analysis of prospective studies. Am J Clin Nutr. 2016 Feb;103(2):474-80.
  4. Weggemans RM, Zock PL, Katan MB. Dietary cholesterol from eggs increases the ratio of total cholesterol to high-density lipoprotein cholesterol in humans: a meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2001 May;73(5):885-91.
  5. http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/eieren.aspx. Geraadpleegd: 29 september 2016
  6. Vander Wal JS, Gupta A, Khosla P, Dhurandhar NV. Egg breakfast enhances weight loss. Int J Obes (Lond). 2008 Oct;32(10):1545-51.
  7. http://www.pbrc.edu/research-and-faculty/calculators/weight-loss-predictor/. Geraadpleegd: 30 september 2016
  8. Keum N, Lee DH, Marchand N, Oh H, Liu H, Aune D, Greenwood DC, Giovannucci EL. Egg intake and cancers of the breast, ovary and prostate: a dose-response meta-analysis of prospective observational studies. Br J Nutr. 2015 Oct 14;114(7):1099-107.
  9. Xu X, Gammon MD, Zeisel SH, Lee YL, Wetmur JG, Teitelbaum SL, Bradshaw PT, Neugut AI, Santella RM, Chen J. Choline metabolism and risk of breast cancer in a population-based study. FASEB J. 2008 Jun;22(6):2045-52.
  10. http://www.menshealth.nl/Voeding/Allemaal-redenen-om-eieren-te-eten. Geraadpleegd: 30 september 2016