Header Liesbeth SH

Liesbeth Oerlemans is natuurgeneeskundige, docent en een bekende blogger. Ze is voorstander van pure voeding en draagt dit ook uit. In haar blogs is ze kritisch op misleidende uitspraken en onjuiste informatie. De consument is gebaat bij feiten in plaats van meningen, aldus Liesbeth. Dat zijn prima eigenschappen om de consument te helpen. Dat doet ze dan ook, maar ze kan er ook naast zitten waardoor anderen onterecht bekritiseerd worden. Dat gebeurde naar aanleiding van een uitzending van Tros Radar over kleurstoffen.

Het onderwerp

Op 31 augustus 2015 besteedde Tros Radar aandacht aan de ‘Southhampton Six [1]. Dit zijn zes kleurstoffen (zie tabel) die te vinden zijn in onder andere snoep en frisdrank. Vijf ervan behoren tot de zogenaamde azo-kleurstoffen. Samen met het conserveringsmiddel natriumbenzoaat (E-211) worden ze in verband gebracht met drukker gedrag van kinderen [2, 3]. In 2010 heeft de ‘European Food and Safety Authority’ (EFSA) naar de veiligheid van azo-kleurstoffen gekeken en geconcludeerd dat het onwaarschijnlijk is dat deze kleurstoffen bij het huidige consumptieniveau ongewenste bijwerkingen geven [4].

KleurstofE-nummerKleurSoort kleurstof
TartrazineE-102GeelAzo-kleursof
ChinolinegeelE-104GeelNon azo-kleurstof
Zonnegeel FCFE-110OranjegeelAzo-kleursof
AzorubineE-122RoodAzo-kleursof
Ponceau 4RE-124RoodAzo-kleursof
Allurarood ACE-129RoodAzo-kleursof
Tabel: Kleurstoffen die behoren tot de ‘Southampton Six’.

De onterechte kritiek

Kort na de uitzending plaatste Liesbeth een bericht op Facebook en Twitter waarin ze kritiek gaf op de uitzending van Tros Radar:

“Radar zegt dat snoep met natuurlijke zoetstoffen wel goed is. Waar is het gezonde verstand? Excuus: moet zijn kleurstoffen ipv zoetstoffen.”

Dat klopt dan natuurlijk niet. Snoep is niet ineens goed wanneer het natuurlijke kleurstoffen bevat in plaats van de Southampton Six. Maar wat Liesbeth heeft geciteerd wordt in de uitzending niet zo gezegd. Er wordt letterlijk gezegd (31:40 min) [1]:

“De afgelopen jaren zijn er genoeg goede alternatieven gekomen voor de Southampton Six. Veel snoepfabrikanten maken nu snoep met alleen natuurlijke kleurstoffen.”

Dat is toch wat anders. Met ‘goede alternatieven’ worden kleurstoffen bedoeld die niet tot de Southampton Six behoren en niet in verband worden gebracht met druk gedrag van kinderen. Er wordt niet gezegd dat het snoep met deze andere kleurstoffen wel goed is. Door dit kleine maar belangrijke verschil is de kritiek van Liesbeth op Tros Radar onterecht. Daarom heb ik op Facebook aan Liesbeth gevraagd wanneer dat in de uitzending gezegd zou zijn omdat ik iets anders had gehoord. Mogelijk had ik iets gemist.

De reactie van Liesbeth

Als reactie citeerde ze (ze plaatste het tussen aanhalingstekens) een tekst die presentatrice Antoinette Hertsenberg, als voice-over, gezegd zou hebben:

“Er zijn genoeg goede alternatieven met natuurlijke zoetstoffen.”

Dat zouden volgens Liesbeth geen goede alternatieven zijn. Met die zin zou inderdaad de suggestie gewekt kunnen worden dat snoep met natuurlijke kleurstoffen wel goed zou zijn. Vervolgens gaf ze het tijdstip wanneer Antoinette Hertsberg dat gezegd zou hebben. Het tijdstip was echter hetzelfde als het tijdstip waar ik mijn citaat vandaan had (31:40 min). Iedereen kan beluisteren wat Antoinette Hertsenberg daar precies gezegd heeft, maar het is niet wat Liesbeth geciteerd heeft. Het citaat dat Liesbeth gegeven heeft komt in de hele uitzending niet voor. Liesbeth heeft Tros Radar dus woorden in de mond gelegd die ze niet gezegd heeft.

Daar heb ik Liesbeth kort op aangesproken op haar tijdlijn, maar dat werd niet op prijs gesteld. Ze vond het een zinloze discussie en heeft vervolgens enkele reacties van mij verwijderd. Opmerkelijk dat ze dit ‘zinloos’ vindt omdat ze zelf een groot voorstander is van feiten en eerlijke informatie en strijdt tegen onjuistheden.

Wanneer je als professional de sociale media wilt gebruiken om kritiek te geven, moet je er zeker van zijn dat de kritiek terecht is. Degene die onterechte kritiek krijgt ondervindt namelijk de gevolgen ervan die schadelijk kunnen zijn. Dat moet voorkomen of gecorrigeerd worden. Een discussie over de juistheid van kritiek lijkt mij daarom zinvol.

Na mijn eerste reactie op haar tijdlijn stelde ze in een persoonlijk bericht aan mij voor om elkaar gewoon te negeren. Twee uur later, nadat ik nog een paar korte reacties op haar tijdlijn had geplaatst, heeft ze besloten om mij te blokkeren omdat ik steeds dezelfde vraag zou stellen. Ze ziet het bovendien als een ‘persoonlijke vete’ wat niet relevant is voor haar volgers en haar buitengewoon veel tijd kost. Ik betreur het dat ze het ziet als een ‘persoonlijke vete’ en de discussie niet inhoudelijk wil voeren*. Jammer ook dat Liesbeth haar kritiek niet heeft gecorrigeerd of gerectificeerd naar aanleiding van de discussie.

Liesbeth Tros4

Het onderste rode gedeelte heeft Liesbeth kort na plaatsing verwijderd.

* Het plaatsen van de kritische reactie had niets met Liesbeth als persoon te maken (integendeel), maar alles met haar inhoudelijke uitlatingen. Een ander zou van mij dezelfde reactie hebben gekregen.

Referenties

  1. https://radar.avrotros.nl/forum/radar-uitzendingen-seizoen-2015-2016-f149/gekleurde-drukmakers-t158605.html (gebroken link naar de uitzending)
  2. Bateman B, Warner JO, Hutchinson E, et al. The effects of a double blind, placebo controlled, artificial food colourings and benzoate preservative challenge on hyperactivity in a general population sample of preschool children. Ach Dis Child 2004;89:506-511.
  3. McCann D, Barrett A, Cooper A, et al. Food additives and hyperactive behavior in 3-year-old and 8/9-year-old children in the community: a randomised, double-blinded, placebo controlled trial. Lancet 2007;370:1560-1567.
  4. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA) (2010). Scientific Opinion of the appropriateness of the food azo-colours Tartrazine (E 102), Sunset Yellow FCF (E 110), Carmoisine (E 122), Amaranth (E 123), Ponceau 4R (E 124), Allura Red AC (E 129), Brilliant Black BN (E 151), Brown FK (E 154), Brown HT (E 155) and Litholrubine BK (E 180) for inclusion in the list of food ingredients set up in Annex IIIa of Directive 2000/13/EC. EFSA Journal 2010;8(10):1778.
[/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]