Cool Bear Header

Liesbeth Oerlemans is natuurgeneeskundige, docent en een bekende blogger. Ze is voorstander van pure voeding en draagt dit ook uit. In haar blogs is ze kritisch op misleidende uitspraken en onjuiste informatie. De consument is gebaat bij feiten in plaats van meningen, aldus Liesbeth. Dat zijn prima eigenschappen om de consument te helpen. Dat doet ze dan ook, maar ze kan er ook naast zitten waardoor mensen en bedrijven ten onrechte schade oplopen door de negatieve publiciteit. Dat gebeurde bij Cool Bear. Dit artikel gaat in op het product Cool Bear en de onterechte kritiek erop.

Cool Bear

Cool Bear is een vruchtenlimonadesiroop die bestaat uit water, 9% vruchtenconcentraat, citroenzuur, stevia als zoetstof (rebaudioside A 97%) en een beetje zout voor de conservering. Verder worden er geen kunstmatige geur- en kleursstoffen of suiker toegevoegd. Wanneer je één deel Cool Bear aanlengt met 7-9 delen water is de calorische waarde ongeveer 1 kcal/250 ml. Dat maakt Cool Bear een goed alternatief voor suikerhoudende dranken die al snel 120 kcal/250 ml bevatten [1]. De consumptie van deze vloeibare calorieën is namelijk geassocieerd met overgewicht [2], diabetes mellitus type II [3] en coronaire hartziekten [4]. Water blijft de beste keus, maar vanuit gezondheidsoogpunt is Cool Bear een goede keus en voldoet het aan de productcriteria voor het dragen van ‘Het Vinkje’ met de blauwe circel (bewuste keuze) [5].

Cool Bear ingr

Oprichtser Cool Bear: Ana Santiago

De oprichtster en eigenaar van Cool Bear is de in Amerika geboren Ana Santiago [6]. Met de beer als mascotte wil ze gezonde en verantwoorde producten dichter bij kinderen en families brengen door het hip en cool te maken. Haar relatie met beren ontstond nadat ze Maxine Clark in de Oprah Winfrey show hoorde vertellen over haar Build A Bear Workshop. Een winkel waarin kinderen hun eigen knuffelberen kunnen maken. Dat heeft haar doen besluiten om franchise ondernemer te worden van Build a Bear Workshop Benelux. Na deze periode werd stevia goedgekeurd voor gebruik in voedingsmiddelen en ontwikkelde ze een vruchtensiroop met stevia als zoetstof. In februari 2013 was de Cool Bear vruchtenlimonadesiroop te koop.

Kritiek op Cool Bear

Op 20 juli plaatste Liesbeth Oerlemans twee kritische blogs over Cool Bear [7, 8]. Tevens besteedde ze er meerdere keren aandacht aan op Facebook en op Twitter. De kern van de kritiek was:

  • Cool Bear zou zeggen natuurlijk te zijn terwijl er wel stevia inzit met als E-nummer E960. De consument zou een E-nummervrij product verwachten bij de aanduiding ‘natuurlijk’. Zelf zou Liesbeth Cool Bear niet ‘natuurlijk’ noemen.
  • Liesbeth geeft aan dat we nog niet zo goed weten wat de langetermijneffecten van stevia zijn.
  • Liesbeth vindt dat we beter kunnen aanwennen om minder zoet te gebruiken dan iets nieuws te introduceren dat zoet is. Cool Bear zou de voorkeur voor zoet in stand houden.
  • De eigenaar van Cool Bear zou liegen over de samenwerking die ze heeft met Monique van der Vloed van ‘Meukvrij met Monique’ [9]. Met een tekstgedeelte van een blog van Monique geeft ze aan dat er wel degelijk sprake is van samenwerking [10]:

Cool Bear citaat samenwerking

Reactie op de kritiek

Doordat Ana bij mij heeft geïnformeerd over deze situatie ben ik bij deze discussie betrokken geraakt en heb ik zowel Ana als Liesbeth hierover gesproken. Als objectief tussenpersoon wil ik mijn beroepsmatige en persoonlijke visie delen omdat die afwijkt van die van Liesbeth. Ana heeft nog wel via de mail en telefoon contact opgenomen met Liesbeth om er samen uit te komen, maar dat is niet gelukt.

Is Cool Bear natuurlijk?

Bloggers hebben een grote vrijheid om hun mening te zeggen. Liesbeth mag dan ook schrijven dat ze een product met stevia niet natuurlijk zou noemen. Dat is een mening en daar is ook iets voor te zeggen. De stevioglycosiden zijn namelijk geïsoleerd uit het blad van de stevia-plant. Kun je het dan nog natuurlijk noemen? Een feit is dat de term ‘natuurlijk’ geen voedings- of gezondheidsclaim is waar wettelijk vastgestelde criteria voor gelden. Er is geen overeenstemming over de definitie ‘natuurlijk’. Het Voedingscentrum schrijft op haar website [11]:

“In de wet staat nauwelijks iets over het wel of niet mogen gebruiken van de term ‘natuurlijk’ op verpakkingen van levensmiddelen. Fabrikanten kunnen er dus veelal naar eigen inzicht gebruik van maken. Je kunt niet zeggen dat producten waar ‘natuurlijk’ op staat beter zijn voor je gezondheid. De term ‘natuurlijk’ zegt ook niets over of er wel of geen E-nummers in het voedingsmiddel zitten.”

Stevioglycosiden zijn wel van natuurlijke oorsprong. Op de website en op het etiket wordt dat ook zo omschreven. Deze omschrijving is wettelijk toegestaan [12]. In de teksten en op het etiket staat niet dat Cool Bear ‘natuurlijk’ is. Alleen in het logo staat ‘100% natural’, wat duidt op de gebruikte ingrediënten die allemaal van natuurlijke oorsprong zijn.

Het is ook niet verplicht om het E-nummer te noemen bij de ingrediëntendeclaratie. Fabrikanten hebben bij stevia de keuze tussen de aanduiding ‘steviolglycosiden’ of ‘E960’ [13]. Er worden dus geen wetten overtreden door Cool Bear zoals Liesbeth ook terecht schrijft in haar blog. Het was daarom wellicht verstandiger geweest wanneer Liesbeth de wetgever hierover had aangesproken in haar blog met de vraag om criteria op te stellen voor het gebruik van de aanduiding ‘natuurlijk’. Er zijn naast Cool Bear namelijk talloze andere voedingsmiddelen met stevia die worden aangeduid met ‘natuurlijk’ of ‘van natuurlijke oorsprong’. Met het product Cool Bear is weinig mis en het is een goed alternatief voor suikerhoudende dranken [14-19].

Ook bloggers kunnen grenzen overschrijden van wat is toegestaan of van wat goed fatsoen is. Zo heeft Liesbeth afnemers van Cool Bear via de mail benaderd om aan te geven dat de informatie van Cool Bear niet klopt. Informatie die overigens aan alle wet- en regelgeving voldoet. In de mail wordt aan de afnemers gevraagd waarom ze Cool Bear als ‘natuurlijk’ verkopen. Daarnaast wordt erin gesuggereerd dat Cool Bear een biologisch product is waardoor het gebruik van steviolglycosiden helemaal niet is toegestaan. Cool Bear wordt echter niet neergezet als een biologisch product en het is geen biologisch product. Het sturen van dergelijke mails gaat erg ver. Het brengt schade toe aan het bedrijf en geeft persoonlijke onrust en zorgen.

Is stevia veilig?

Liesbeth merkt in haar blog terecht op dat we nog niet zo goed weten wat de effecten van stevia op de langetermijn zijn. De ‘European Food and Safety Authority’ (EFSA) heeft echter in 2010 uitgebreid naar de veiligheid van steviolglycosiden gekeken [19]. Ze vonden geen aanwijzingen voor gezondheidsrisico’s en beoordeelden het als veilige bij een inname tot 4 mg/kg/dag. Dat heeft ertoe geleid dat de Europese Commissie in 2011 goedkeuring heeft gegegeven aan het gebruik van steviolglycosiden in voedsel en dranken. De inname van steviolglycosiden door de bevolking wordt gemonitord en gereguleerd doordat er criteria zijn opgesteld voor welke voedingsmiddelen stevia mogen bevatten en in welke hoeveelheden [20].

Houdt Cool Bear de voorkeur voor zoet in stand?

Veel voedingsmiddelen bevatten tegenwoordig toegevoegd suiker. De zoete smaak (vaak in combinatie met vet en zout) vinden we lekker. De combinatie van a) voorkeur voor zoet en b) een overvloedig aanbod van zoet smakende en calorierijke voedingsmiddelen kan (zeker bij daarvoor gevoelige mensen) tot overconsumptie leiden. Een oplossing is om de hoeveelheid toegevoegde suikers in voedingsmiddelen te verlagen. Daarmee neemt de voorkeur voor zoet langzaam af en vermindert waarschijnlijk de calorie-inname (wanneer de suiker niet door andere calorieën wordt vervangen). Liesbeth heeft een punt dat door het gebruik van (intensieve) zoetstoffen onze voorkeur voor zoet in stand blijft. Dat geldt voor het gehele assortiment light-producten. Water verdient dan ook de voorkeur. Cool Bear heeft echter wel het voordeel dat de zoetkracht zelf bepaald kan worden door te variëren met de hoeveelheid water.

Studies laten overigens zien dat intensieve zoetstoffen tot een matig gewichtsverlies kunnen leiden [21]. Stevia heeft bovendien een neutraal tot gunstig effect op de glucose- en insulinespiegel [19]. Een studie laat zien dat stevia zowel de insuline- als glucosespiegel na een maaltijd sterker verlaagt dan aspartaam en suiker, terwijl de verzadiging van stevia en aspartaam even sterk is als die van suiker [22]. Ondanks minder calorieën en de zoete smaak wordt er niet meer gegeten op een dag.

Is er sprake van samenwerking?

Volgens mij is er geen zakelijke samenwerking tussen Monique en Cool Bear. In ieder geval zie ik daar geen bewijzen voor. De feiten ontbreken. Monique schrijft dat denk ik wat ongelukkig in haar blog (zie printscreen). Onbekenden zijn het ook niet van elkaar. Hoe zit het dan wel?

De feiten

Monique staat als blogger achter producten met stevia en zonder kunstmatige toevoegingen. Het is dan niet zo vreemd dat ze gecharmeerd is van Cool Bear. Ze schrijft daarom op eigen initiatief en geheel vrijwillig positief over Cool Bear [10], maar ook over andere producten met stevia. Enkele recepten van Monique bevatten de vruchtenlimonadesiroop van Cool Bear. Een paar daarvan staan op de website van Cool Bear [22] en in de kookboeken van Monique. In het ‘Natuurlijk Lekker Basiskookboek’ van Monique wordt Cool Bear in het voorwoord genoemd, samen met Steviaproducts.be en Puurmieke.nl [23]. Ana is dankbaar voor de positieve aandacht van Monique waardoor er een goede band is ontstaan. Zo nu en dan krijgt Monique enkele flessen Cool Bear voor haar recepten. Met de samenwerking die Monique noemt in haar blog bedoeld ze deze band.

Feitelijk werken ze dus samen aan een gemeenschappelijk doel. Maar dat is niet iets wat Monique, noch Ana ontkennen of waar ze zich voor schamen. Er zou dus een andere vorm van samenwerking moeten zijn die ontkent wordt. Monique zit echter niet in het bedrijf of wordt op enige manier door Cool Bear betaald om positief over Cool Bear te schrijven. Welke vorm van samenwerking zou dat dan moeten zijn?

Wat verstaat Liesbeth onder samenwerking?

Onduidelijk is wat Liesbeth nu precies verstaat onder de samenwerking die stellig ontkend zou worden. Dat zou op zijn minst helder moeten zijn om van feitelijkheden te kunnen spreken. Een zekere vorm van samenwerking door gemeenschappelijke doelen wordt door Monique en Ana niet ontkend. De volledige naam van Monique staat bijvoorbeeld vermeld bij haar recepten op de website van Cool Bear [22]. Dat lijkt mij ook geen probleem. Het is een normale manier van gebruik maken van je netwerk.

De kritiek van Liesbeth zit echter in de ontkenning van een samenwerking. Om meer duidelijkheid te krijgen over wat nu precies ontkent zou worden heb ik aan Liesbeth gevraagd of ze kon aangeven wat ze verstaat onder die samenwerking? Ze had geen zin om daar een antwoord op te geven. Op de vraag wat haar definitie dan is van de samenwerking die ontkent zou worden antwoordde ze dat dat haar niet uitmaakte, maar dat ze alle redenen heeft om te twijfelen. Dergelijke antwoorden maken het lastig om tot een oplossing te komen. Het blijft onduidelijk, terwijl ondertussen wel personen en een bedrijf publiekelijk en herhaaldelijk van liegen worden beschuldigd.

Opmerkingen

  • Liesbeth heb ik voorgesteld om dit artikel voor publicatie te lezen. Ze heeft er echter voor gekozen om dat niet te doen. Ook heeft ze ervoor gekozen om niet deel te nemen aan een discussie die zou kunnen ontstaan naar aanleiding van dit artikel. Vervolgens heeft ze om onduidelijke redenen haar Facebook-account offline gezet.
  • In een blog heeft Liesbeth Cool Bear voorgedragen voor het Gouden Windei. Dat is een prijs van Foodwatch die uitgereikt wordt aan het meest misleidende product. Na Liesbeth daarop aangesproken te hebben heeft ze dit verwijderd.
  • Op de website van Cool Bear stonden gezondheidsclaims die niet zijn toegestaan. Dat heb ik op Facebook aangegeven en Liesbeth heeft dat stuk met toestemming overgenomen in haar blog. Ana heeft vervolgens alle gezondheidsclaims van de website verwijderd waarna Liesbeth haar blog heeft aangepast.

Samenvatting

Samenvattend kan volgens mij geconcludeerd worden dat Ana haar best doet om een gezond product op de markt te zetten. Volgens mij is ze daarin geslaagd (~1 kcal/250 ml). Is de communicatie dan misleidend door het woord ‘natuurlijk’ te gebruiken? Meningen kunnen daarover verschillen en Liesbeth heeft die van haar gegeven. Dat probleem zal blijven bestaan zolang de term ‘natuurlijk’ niet beschermd is. Een feit is dat Cool Bear zich aan de wet- en regelgeving houdt. Liesbeth had haar kritiek beter bij de wetgever kunnen neerleggen met de vraag om criteria op te stellen voor het gebruik van de aanduiding ‘natuurlijk’. Vervolgens kunnen bedrijven daarop aangesproken wanneer ze zich daar niet aan houden.

Onduidelijk is waarom Cool Bear zo fel aangesproken wordt op het ontkennen van een samenwerking met Monique van der Vloed. Temeer omdat onduidelijk is wat Liesbeth precies onder die ‘samenwerking’ verstaat. Ana en Monique werken samen aan eenzelfde doel. Dat is om mensen meer onbewerkte voeding te laten eten en drinken met ingrediënten van natuurlijke oorsprong. Hierbij maken ze gebruik van elkaars netwerk. Dat is echter een samenwerking die niet door Cool Bear en Monique ontkend wordt.

Alles bij elkaar lijkt het niet terecht dat Cool Bear een reeks van negatieve aandacht heeft gekregen. Volgens mij is de consument daar niet bij gebaat en dat zou toch de doelstelling moeten zijn.

Referenties

  1. Coolbearbuddy.com/coolproducts/products/. Geraadpleegd: 08-08-2015.
  2. Te Morenga L, Mallard S, Mann J. Dietary sugars and body weight: systematic review and meta-analyses of randomised controlled trials and cohort studies. BMJ. 2012 Jan 15;346:e7492
  3. Wang M, Yu M, Fang L, Hu RY. Association between sugar-sweetened beverages and type 2 diabetes: A meta-analysis. J Diabetes Investig. 2015 May;6(3):360-6.
  4. Huang C, Huang J, Tian Y, Yang X, Gu D. Sugar sweetened beverages consumption and risk of coronary heart disease: a meta-analysis of prospective studies. Atherosclerosis. 2014 May;234(1):11-6.
  5. Productcriteria Stichting Ik Kies Bewust Versie 2015 (pdf).
  6. Coolbearbuddy.com/coolstory/ana/. Geraadpleegd: 08-08-2015. (gebroken link)
  7. Liesbethoerlemans.com/2015/07/cool-bear-rommelt-maar-wat-aan.html. Geraadpleegd: 08-08-2015. (gebroken link)
  8. Liesbethoerlemans.com/2015/07/cool-bear-geeft-foute-informatie-dat-is.html. Geraadpleegd: 08-08-2015. (gebroken link)
  9. Moniquevandervloed.nl/. Geraadpleegd: 08-08-2015.
  10. Moniquevandervloed.nl/cool-bear-limonadesiroop. Geraadpleegd: 12-08-2015. (gebroken link)
  11. Voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/veilig-eten-en-e-nummers/zijn-natuurlijke-producten-vrij-van-e-nummers.aspx Geraadpleegd: 06-01-2022.
  12. NVWA.nl/onderwerpen/wet-en-regelgeving/dossier/zoetstoffen-in-levensmiddelen/etikettering-met-steviolglycosiden-gezoet-levensmiddel-tafelzoetstof/toegelaten-en-niet-toegelaten-etiketvermeldingen. Geraadpleegd: 08-08-2015. (gebroken link)
  13. Zoetstof steviolglycosiden – Etikettering en reclame (pdf).
  14. Zheng M, Allman-Farinelli M, Heitmann BL, Rangan A. Substitution of sugar-sweetened beverages with other beverage alternatives: a review of long-term health outcomes. J Acad Nutr Diet. 2015 May;115(5):767-79.
  15. Anton SD, Martin CK, Han H, Coulon S, Cefalu WT, Geiselman P, Williamson DA. Effects of stevia, aspartame, and sucrose on food intake, satiety, and postprandial glucose and insulin levels. Appetite. 2010 Aug;55(1):37-43.
  16. Mohd-Radzman NH, Ismail WI, Adam Z, Jaapar SS, Adam A. Potential Roles of Stevia rebaudiana Bertoni in Abrogating Insulin Resistance and Diabetes: A Review. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;2013:718049.
  17. Ulbricht C, Isaac R, Milkin T, Poole EA, Rusie E, Grimes Serrano JM, Weissner W, Windsor RC, Woods J. An evidence-based systematic review of stevia by the Natural Standard Research Collaboration. Cardiovasc Hematol Agents Med Chem. 2010 Apr;8(2):113-27.
  18. Goyal SK, Samsher, Goyal RK. Stevia (Stevia rebaudiana) a bio-sweetener: a review. Int J Food Sci Nutr. 2010 Feb;61(1):1-10.
  19. EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources (ANS); Scientific Opinion on safety of steviol glycosides for the proposed uses as a food additive. EFSA Journal 2010;8(4):1537. [85 pp.].
  20. Commission Regulation (EU) No 1131/2011 of 11 November 2011 amending Annex II to Regulation (EC) No 1333/2008 of the European Parliament and of the Council with regard to steviol glycosides (pdf, blz 205).
  21. Miller PE, Perez V. Low-calorie sweeteners and body weight and composition: a meta-analysis of randomized controlled trials and prospective cohort studies. Am J Clin Nutr. 2014 Sep;100(3):765-77.
  22. Coolbearbuddy.com/coolinfo/recipes/. Geraadpleegd: 08-08-2015. (gebroken link)
  23. Bol.com/nl/p/natuurlijk-lekker-basiskookboek/9200000036349963/. 12-08-2015.
[/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]