Link

 

Een koolhydraatbeperkt eetpatroon (LCD) wordt al decennialang gepropageerd als gezonder dan een vetarm eetpatroon (LFD). Inmiddels is daar veel over gepubliceerd. Recent is daar een studie bijgekomen waarin niet alleen naar de verhouding macronutriënten is gekeken, maar ook naar de voedingskwaliteit [1].

De studie

Het betreft een prospectieve studie waarin drie grote Amerikaanse cohorten zijn meegenomen:

  • De Health Professionals Follow-Up Study (n=42.720)
  • De Nurses’ Health Study (n=64.164)
  • De nurses’ Health Study II (n=91.589)

De deelnemers vulden iedere 4 jaar een voedselfrequentievragenlijst (FFQ) in. Op basis daarvan werd een scoringssysteem ontwikkeld om een onderscheid te kunnen maken tussen een ‘gezonde’ en ‘ongezonde’ versie van zowel LCD als LFD. Dit was gebaseerd op onder andere dierlijke versus plantaardige eiwitten en vetten, volkoren versus geraffineerd en toegevoegde suikers.

Van 1.146 deelnemers uit de drie cohorten en 11.220 uit andere studies bepaalden de onderzoekers een multimetabolietenscore (MMS). Dit is een samengestelde score van verschillende kleine moleculen (biomarkers?) in het bloed om een patroon van LCD en LFD te identificeren.

Als uitkomstmaat waren de onderzoekers geïnteresseerd in associaties met coronaire hartziekten (CHD).

De resultaten

Tijdens een follow-up van 5.248.916 persoonsjaren traden er 20.033 incidenten van CHD op.

Hoogste versus laagste LCD-score* en risico op CHD:

  • +5% voor totaal LCD
  • +7% voor dierlijke LCD
  • -6% voor plantaardige LCD
  • +14% voor ongezonde LCD
  • -15% voor gezonde LCD

Hoogste versus laagste LFD-score* en risico op CHD:

  • -7% voor totaal LFD
  • -6% voor dierlijke LFD
  • -13% voor plantaardige LFD
  • +12% voor ongezonde LFD
  • -13% voor gezonde LFD

De gezonde varianten van zowel LCD als LFD waren geassocieerd met:

  • ↓ triglyceriden
  • ↑ HDL
  • ↓ hs-CRP-waarden
  • Gunstige MMS

Beperkingen

  • Het is een observationele studie met zelfrapportage waarmee geen oorzakelijke verbanden kunnen worden aangetoond.
  • De resultaten kunnen niet vertaald worden naar sterke LCD en LFD zoals het ketogeen dieet.
  • De gemeten metabolieten representeren slechts een klein deel van het totaal aan metabolieten in het bloed.
  • Je kunt je afvragen of dierlijk versus plantaardig altijd een goed gezondheidscriterium is.
  • De deelnemers waren gezondheidsprofessionals die gezondheidsbewust waren en goede toegang tot de gezondheidszorg hadden.

Opmerkingen

  • Observationeel onderzoek heef zo zijn beperkingen, maar het maakt wel een langdurige follow-up mogelijk.
  • Een hogere totaal en dierlijke LCD-score verhoogde het risico op CHD terwijl een hogere totaal en dierlijke LFD-score het risico verlaagde.
  • Deze resultaten bevestigen eerdere bevindingen [2-4].

Conclusie

Deze studie suggereert dat voedingskwaliteit belangrijker is dan de verhouding koolhydraten en vetten wat betreft het risico op CHD.

 

*Voor de LCD-score werden koolhydraten gescoord van 10 (laagste inname) tot 0 (hoogste inname), terwijl eiwitten en vetten werden gescoord van 0 (laagste inname) tot 10 (hoogste inname). Vervolgens werden de scores van de drie macronutriënten bij elkaar opgeteld om de totale LCD-score te berekenen. Voor de LFD-score werden vetten gescoord van 10 (laagste inname) tot 0 (hoogste inname), terwijl eiwitten en koolhydraten werden gescoord van 0 (laagste inname) tot 10 (hoogste inname). Vervolgens werden de scores van de drie macronutriënten bij elkaar opgeteld om de totale LFD-score te berekenen.

Referenties

  1. Wu Z, et al. Effect of Low-Carbohydrate and Low-Fat Diets on Metabolomic Indices and Coronary Heart Disease in U.S. Individuals. J Am Coll Cardiol. 2026 Jan 30:S0735-1097(25)10569-X.
  2. Shan Z, et al. Association of low-carbohydrate and low-fat diets with mortality among US adults. JAMA Intern Med. 2020;180(4):513–523.
  3. Hu Y, et al. Low-Carbohydrate Diet Scores and Mortality Among Adults With Incident Type 2 Diabetes. Diabetes Care. 2023 Apr 1;46(4):874-884.
  4. Tian Q, et al. Associations of Lower-Carbohydrate and Lower-Fat Diets with Mortality among People with Cardiovascular Disease. J Nutr. 2024 Jun;154(6):1869-1879.