In Nederland verschijnt op 28  mei de Nederlandse vertaling van het boek ´Got milked?´ van voedingsjournalist Alissa Hamilton. Het boek krijgt bij ons de aansprekende titel: ´Melk de witte sloper´. Het boek zou bij mensen de ogen openen en wetenschappelijke bewijzen aandragen dat melk schadelijk is voor de gezondheid. Jesse van der Velde is het daarmee eens en heeft op de achterkant van het boek een korte quote geschreven.

 

Jesse_melk1

De onderbouwing

Er is inmiddels veel onderzoek gedaan naar gezondheidseffecten van melk en er zijn verschillende overzichtsartikelen verschenen die alle onderzoeken over één onderwerp hebben samengevoegd. Ze hebben met elkaar gemeen dat de uitkomsten telkens neutraal tot gunstig uitvallen voor melk

[1-10]. Het is daarom onduidelijk welke onderbouwingen in het boek moeten staan om dit allemaal te ontkrachten en van tafel te vegen. Wat zou er zwaarder moeten wegen? Beschikt Alissa Hamilton over nieuwe informatie of is het een opsomming van bestaande argumenten die al vaker zijn weerlegt of genuanceerd? Daarover kan nog niet geoordeeld worden. Eén voorbeeld van een argument heeft Jesse van der Velde wel op zijn website geplaatst [11]. Is dat een steekhoudend argument?

Jesse_melk2

Een vaak terugkerend onderwerp is het effect van melk op de botgezondheid. Hebben Alissa Hamilton en Jesse van der Velde een punt met het bovenstaande argument?

Uniek is het argument dat aangedragen wordt niet. Het is één van de vaste argumenten die gebruikt worden om aan te tonen dat melk drinken niet goed is voor de botten. Melk bevat inderdaad eiwitten die de calcium-uitscheiding via de urine stimuleren. Het meten van de calcium-uitscheiding via de urine is echter geen goede maat. Er speelt meer waar rekening mee gehouden moet worden om uitspraken te kunnen doen over melk en het effect op de botgezondheid:

  • De calcium-uitscheiding is maar één deel van het verhaal. Het gaat uiteindelijk om de calciumbalans, waarbij de inname en opname van calcium een rol spelen. Studies laten niet zien dat het drinken van melk tot een negatieve calciumbalans leidt [12]. Het drinken van groene smoothies leidt tot verlies van water via de urine. Dat wil echter niet zeggen dat het drinken van groene smoothies tot uitdroging leidt.
  • Studies laten niet zien dat melk het risico op botbreuken verhoogt en de botdichtheid verlaagt [6-8].
  • Eiwitten van dierlijke oorsprong (zoals in melk) laten geen verschil zien in calcium-retentie met plantaardige eiwitten [13].
  • De opname van calcium uit melk is ongeveer 30% [14], hoewel die van diverse factoren afhankelijk is. Bij een lage calcium-inname neemt dit percentage toe.
  • Dat er meer osteoporose voorkomt in landen waar veel melk gedronken dan in landen waarin minder melk gedronken wordt is slechts een correlatie waar we eigenlijk niets mee kunnen. De vraag is of die correlatie altijd gevonden wordt en er geen andere verklaringen zijn. Is er binnen landen ook een correlatie tussen melkconsumptie en osteoporose? De mate van lichaamsbeweging speelt bijvoorbeeld ook een belangrijke rol [15].

Referenties

  1. Chen M, Sun Q, Giovannucci E, Mozaffarian D, Manson JE, Willett WC, Hu FB. Dairy consumption and risk of type 2 diabetes: 3 cohorts of US adults and an updated meta-analysis. BMC Med. 2014 Nov 25;12:215.
  2. Aune D, Lau R, Chan DS, Vieira R, Greenwood DC, Kampman E, Norat T. Dairy products and colorectal cancer risk: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Ann Oncol. 2012 Jan;23(1):37-45.
  3. Qin LQ, Xu JY, Han SF, Zhang ZL, Zhao YY, Szeto IM. Dairy consumption and risk of cardiovascular disease: an updated meta-analysis of prospective cohort studies. Asia Pac J Clin Nutr. 2015;24(1):90-100.
  4. Chen M, Pan A, Malik VS, Hu FB. Effects of dairy intake on body weight and fat: a meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr. 2012 Oct;96(4):735-47. Epub 2012 Aug 29. Review.
  5. World Cancer Research Fund International/American Institute for Cancer Research Continuous Update Project Report: Diet, Nutrition, Physical Activity, and Prostate Cancer. 2014.
  6. Huncharek M, Muscat J, Kupelnick B. Impact of dairy products and dietary calcium on bone-mineral content in children: results of a meta-analysis. Bone. 2008 Aug;43(2):312-21.
  7. Bischoff-Ferrari HA, Dawson-Hughes B, Baron JA, Kanis JA, Orav EJ, Staehelin HB, Kiel DP, Burckhardt P, Henschkowski J, Spiegelman D, Li R, Wong JB, Feskanich D, Willett WC. Milk intake and risk of hip fracture in men and women: a meta-analysis of prospective cohort studies. J Bone Miner Res. 2011 Apr;26(4):833-9.
  8. Lanou AJ, Berkow SE, Barnard ND.Calcium, dairy products, and bone health in children and young adults: a reevaluation of the evidence.Pediatrics. 2005 Mar;115(3):736-43.
  9. Dror DK, Allen LH. Dairy product intake in children and adolescents in developed countries: trends, nutritional contribution, and a review of association with health outcomes. Nutr Rev. 2014 Feb;72(2):68-81.
  10. Soedamah-Muthu SS, Verberne LD, Ding EL, Engberink MF, Geleijnse JM. Dairy consumption and incidence of hypertension: a dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Hypertension. 2012 Nov;60(5):1131-7.
  11. http://jessevandervelde.com/melk-de-witte-sloper-waarom-melk-slecht-voor-je-is-en-je-best-zonder-kunt/
  12. Fenton TR, Tough SC, Lyon AW, Eliasziw M, Hanley DA. Causal assessment of dietary acid load and bone disease: a systematic review & meta-analysis applying Hill’s epidemiologic criteria for causality. Nutr J. 2011 Apr 30;10:41.
  13. Fenton TR, Lyon AW, Eliasziw M, Tough SC, Hanley DA. Meta-analysis of the effect of the acid-ash hypothesis of osteoporosis on calcium balance. J Bone Miner Res. 2009;24:1835–1840.
  14. Weaver CM, Plawecki KL. Dietary calcium: adequacy of a vegetarian diet. Am J Clin Nutr. 1994 May;59(5 Suppl):1238S-1241S.
  15. Marks R. Physical activity and hip fracture disability: a review. J Aging Res. 2011 Apr 26;2011:741918.