Link

 

Een breed gedragen advies is om de blootstelling aan zoete smaken te beperken. De reden hiervoor is dat frequente blootstelling aan zoet, ongeacht of de zoetheid afkomstig is van suiker, laagcalorische zoetstoffen, of natuurlijke bronnen, zou leiden tot een grotere voorkeur voor zoet. Dit zou op zijn beurt tot een toename van de suiker- en calorie-inname leiden en uiteindelijk tot gewichtstoename. Een lagere blootstelling aan zoet zou daarentegen de voorkeur ervoor doen afnemen.

 

In The Sweet Tooth Trial is dit getest [1]. Hiervoor werden gezonde Nederlandse deelnemers (n=180) gedurende 6 maanden in 3 groepen verdeeld, gestratificeerd naar geslacht, leeftijd, BMI en ‘sweet liking phenotype’:

  • Lage blootstelling aan zoet (10-15 en%, uiteindelijk 14 en%)
  • Normale blootstelling aan zoet (25-30 en%, uiteindelijk 20 en%)
  • Hoge blootstelling aan zoet (40-45 en%, uiteindelijk 27 en%)

Daarna volgde een follow-upperiode van 4 maanden. Ongeveer 50% van hun dagelijkse menu werd verstrekt, waardoor de studie semi-gecontroleerd was. De verstrekte voedingsmiddelen bestonden uit niet-zoete producten en een combinatie van producten gezoet met suiker en laagcalorische zoetstoffen. De classificatie van zoet of niet-zoet was gebaseerd op de Nederlandse smaakdatabase [2] en het werk van Van Langeveld et al. [3].

De primaire uitkomstmaat was de verandering in voorkeur voor zoet. Dit werd beoordeeld met zes verschillende zoete stimuli die varieerden in bekendheid (bekend of onbekend), zoetintensiteit (vijf concentraties) en voedingsvorm (vloeibaar, halfvast of vast).

Resultaten

  • De blootstelling aan zoet verschilde tussen de groepen, zoals bleek uit zelfrapportage en urinaire markers voor sucrose, sucralose en saccharine.
  • Er werden geen verschillen gevonden in de voorkeur voor zoet, de zoetperceptie, de keuze voor zoet voedsel, de energie-inname, het lichaamsgewicht en markers voor diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.
  • In de follow-upperiode keerden de deelnemers spontaan terug naar hun oorspronkelijke niveau van inname van zoete voedingsmiddelen (ca. 20 en%).

Deze resultaten komen overeen met die van twee andere langdurige RCT’s [4, 5] en een systematic review [6]. Bij de auteurs zijn twee studies bekend die suggereren dat langdurige blootstelling aan zoet de latere voorkeur voor zoete smaken kan beïnvloeden [7, 8]. In beide studies werden de effecten echter alleen gevonden bij een beperkt aantal teststimuli die sterk leken op de blootgestelde stimuli.

Beperking

De verschillen in blootstelling aan zoet waren minder groot dan gepland. Mogelijk had een groter verschil, zowel tussen de groepen als ten opzichte van baseline, de kans op het vinden van effecten vergroot.

Conclusie

De auteurs concluderen:

“These results do not support public health advice to reduce exposure to sweet-tasting foods, independent of other relevant factors such as energy density and food form.”

Referenties

  1. Čad EM, et al. The Sweet Tooth Trial: A Parallel Randomized Controlled Trial Investigating the Effects of A 6-Month Low, Regular, or High Dietary Sweet Taste Exposure on Sweet Taste Liking, and Various Outcomes Related to Food Intake and Weight Status. Am J Clin Nutr. 2026;123(1):101073.
  2. Mars M, et al. 2020. “Taste, Fat and Texture Database – Taste Values Dutch Foods.” DANS Data Station Life Sciences.
  3. van Langeveld AWB, et al. Evaluation of dietary taste patterns as assessed by FFQ against 24-h recalls and biomarkers of exposure. Eur J Clin Nutr. 2019;73(1):132-140.
  4. Wise PM, et al. Reduced dietary intake of simple sugars alters perceived sweet taste intensity but not perceived pleasantness. Am J Clin Nutr. 2016;103(1):50-60.
  5. Mah E, et al. Change in liking following reduction in sweetness level of carbonated beverages: a randomized controlled parallel trial. Sci Rep. 2024;14(1):26742. Published 2024 Nov 5.
  6. Appleton KM, et al. Sweet taste exposure and the subsequent acceptance and preference for sweet taste in the diet: systematic review of the published literature. Am J Clin Nutr. 2018;107(3):405-419.
  7. Ebbeling CB, et al. Effects of Sugar-Sweetened, Artificially Sweetened, and Unsweetened Beverages on Cardiometabolic Risk Factors, Body Composition, and Sweet Taste Preference: A Randomized Controlled Trial. J Am Heart Assoc. 2020;9(15):e015668.
  8. Kendig MD, et al. Switching from Sugar- to Artificially-Sweetened Beverages: A 12-Week Trial. Nutrients. 2023;15(9):2191. Published 2023 May 4.